የእግር የደም ቧንቧ መጥበብ ምልክቶች፦ አንጸባራቂ ቆዳ፣ የፀጉር መርገፍና በእግር ጉዞ የሚመጣ ሕመም

Name: የእግር የደም ቧንቧ መጥበብ ምልክቶች፦ አንጸባራቂ ቆዳ፣ የፀጉር መርገፍና በእግር ጉዞ የሚመጣ ሕመም
Creator: Hikimna

Peripheral artery disease leg signs: shiny skin, hair loss and pain when walking

ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-22

ምንድን ነው?

የእግር የደም ቧንቧ መጥበብ (peripheral artery disease, PAD) ወደ እግር ደም የሚወስዱት የደም ቧንቧዎች (arteries) በስብ ክምችት ሲጠብቡ የሚመጣ ሕመም ነው። በዚህ ምክንያት የእግር ጡንቻዎችና ቆዳ በቂ ደምና ኦክሲጅን አያገኙም፤ በተለይ ሲራመዱ ወይም ሲንቀሳቀሱ።

ይህ ሕመም ብዙ ጊዜ ቀስ ብሎ ይጀምራል፤ ብዙ ሰው "የእድሜ ነው" ብሎ ያልፈዋል። ነገር ግን የእግር የደም ቧንቧ መጥበብ ያለበት ሰው በልብና በአንጎል የደም ቧንቧዎችም ተመሳሳይ ችግር ሊኖርበት ይችላል። ስለዚህ ቶሎ መመርመር ጠቃሚ ነው።

ዋነኞቹ አጋላጭ ነገሮች ሲጋራ ማጨስ፣ የስኳር በሽታ (diabetes)፣ የደም ግፊት (high blood pressure)፣ ከፍተኛ ኮሌስትሮል (cholesterol) እና እድሜ መግፋት ናቸው። ከነዚህ ውስጥ ሲጋራ ማጨስ ትልቁ አጋላጭ ነው።

አደገኛ ምልክቶች

ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦

እግር በድንገት ቢቀዘቅዝ፣ ቢገረጣ፣ ሰማያዊ ቢሆን ወይም ቢደነዝዝ።
ሳይንቀሳቀሱ፣ በእረፍት ወይም በማታ የማይተው የእግር ሕመም።
የእግር ቆዳ ወይም ጣት መጥቆር፣ ወይም ትኩሳት ያለበት የተመረዘ ቁስል።
ከእግር ሕመም ጋር የደረት ሕመም ወይም የትንፋሽ ማጠር።

በአሜሪካ 911 ይደውሉ፤ በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907 ይደውሉ። በሌላ ቦታ ያሉ የአካባቢውን የድንገተኛ አገልግሎት ያግኙ።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ሲጋራ ካጨሱ ያቁሙ፤ ይህ ከሁሉ የበለጠ ጠቃሚ እርምጃ ነው።
ሐኪምዎ ከፈቀደ በየቀኑ ይራመዱ። ሕመሙ ሲመጣ ትንሽ አርፈው እንደገና ይቀጥሉ፤ መደበኛ የእግር ጉዞ ቀስ በቀስ የመራመድ አቅምን ያሻሽላል።
እግርዎን በየቀኑ ይመልከቱ፤ ንጹህና ደረቅ ያድርጉ፤ የሚመጥን ጫማ ይልበሱ።
የስኳር በሽታ፣ የደም ግፊትና ኮሌስትሮል ካለብዎ የታዘዘልዎትን መድኃኒት በአግባቡ ይውሰዱ።
ቁስል ካለ በራስዎ በባህላዊ መድኃኒት ወይም በሙቅ ነገር አያክሙት፤ ሐኪም ያሳዩ።

ምልክቶች

ሲራመዱ ወይም ደረጃ ሲወጡ በባት (calf)፣ በጭን ወይም በዳሌ ላይ የሚሰማ ሕመም፣ ቁርጠት ወይም ድካም፤ ሲያርፉ በጥቂት ደቂቃ ውስጥ ይተዋል። ይህ ክላውዲኬሽን (claudication) ይባላል፤ በጣም የተለመደው ምልክት ነው።
የእግር ቆዳ አንጸባራቂና ጥብቅ መሆን።
በእግርና በጣቶች ላይ ያለው ፀጉር መርገፍ ወይም አለማደግ።
አንድ እግር ከሌላው ይበልጥ መቀዝቀዝ፣ ወይም የቆዳ መገርጣት ወይም ሰማያዊ መሆን።
በእግር ላይ የልብ ምት (pulse) ደካማ መሆን ወይም አለመሰማት፤ ይህ በሐኪም ምርመራ ይታያል።
በእግር ወይም በጣቶች ላይ ቶሎ የማይድን ቁስል።
የጥፍር ቀስ ብሎ ማደግ፣ የእግር መደንዘዝ ወይም መድከም።

አንጸባራቂ ቆዳ ወይም የፀጉር መርገፍ ብቻውን ሁልጊዜ ይህ ሕመም ነው ማለት አይደለም። በእድሜ፣ በዘር (genetics) ወይም ረጅም ጊዜ ጥብቅ ልብስ በመልበስ ምክንያትም ሊሆን ይችላል። ከላይ ካሉት ሌሎች ምልክቶች ጋር አብሮ ሲመጣ ግን ይመርመሩ።

ሐኪም መቼ ማየት?