የስኳር በሽታ ውስብስብ ችግሮች

ብዙዎቹ ችግሮች መጀመሪያ ምልክት አያሳዩም። ስለዚህ መደበኛ ምርመራ ወሳኝ ነው። ሲታዩ ግን፦

• ዓይን፦ በሬቲና (retina) ያሉ ሥሮች ሲደክሙ ፈሳሽ ፈስሶ እይታ ይደበዝዛል። ካልታከመ ከባድ የእይታ ጉዳት ሊመጣ ይችላል።
• ኩላሊት፦ ቀድሞ ምልክት አያሳይም። ማጣሪያዎቹ ሲጎዱ ፕሮቲን ወደ ሽንት ይፈስሳል፤ ይህ በምርመራ ብቻ ይታወቃል።
• ነርቮች፦ በእጅና እግር መደንዘዝ፣ መቃጠል፣ መውጋት ወይም ህመም። የእግር ስሜት ሲቀንስ ቁስል ወይም የጫማ ጫና ሳይታወቅ ሊቆይ ይችላል።
• እግር፦ የደም ፍሰት ሲቀንስ ትንሽ ቁስል ለመዳን ረጅም ጊዜ ይወስዳል፤ መቅላት ወይም ፈሳሽ ሊኖር ይችላል።
• ኢንፌክሽን፦ የቆዳ፣ የሽንት መንገድና ሌሎች ኢንፌክሽኖች መብዛት፤ የድድ በሽታ።
• ሆድ፦ የሆድን እንቅስቃሴ የሚቆጣጠሩ ነርቮች ሲጎዱ ቶሎ መጥገብ፣ ማቅለሽለሽና እብጠት።
• የሽንት ፊኛ፦ ሽንትን ለመያዝ ወይም ፊኛን ሙሉ በሙሉ ለማስወጣት መቸገር።

• ጥሩ እይታ ቢኖርዎትም መደበኛ የዓይን ምርመራ ያድርጉ። ሐኪሙ የዓይንን ጀርባ በመመርመር ቀደምት ለውጦችን ሊያይ ይችላል። የዓይን ክትትልዎን አያቋርጡ።
• ሐኪምዎ በሚመክረው ጊዜ የሽንት አልቡሚን (urine albumin) እና የደም የኩላሊት ምርመራ ያድርጉ።
• የኤ ዋን ሲ (A1C) ምርመራ ባለፉት ሁለት እስከ ሦስት ወራት የነበረውን አማካይ የደም ስኳር ያሳያል። ግብዎን ከባለሙያዎ ጋር ይወስኑ።
• የደም ግፊትና ኮሌስትሮል በተጎዱ ሥሮች ላይ ተጨማሪ ጫና ስለሚያሳድሩ፣ መደበኛ ምርመራና የታዘዘ ሕክምና ይከታተሉ።
• የማይድን ቁስል፣ የእግር ለውጥ፣ የሆድ ወይም የሽንት ፊኛ ለውጥ ካለ።
• የጉንፋንና ሌሎች የሚመከሩ ክትባቶች ከከባድ ኢንፌክሽን ሊጠብቁ ይችላሉ። በዕድሜዎና በጤናዎ መሠረት የሚያስፈልጉዎትን ይጠይቁ።
• የስኳር መለኪያዎን፣ መድኃኒትዎንና የምርመራ ውጤቶችዎን ይዘው ቀጠሮዎን ይከታተሉ፣ ጥያቄዎንም ይጠይቁ።

• የደም ስኳር፣ ግፊትና ኮሌስትሮልን በጋራ ይቆጣጠሩ።
• የዓይን፣ የኩላሊት፣ የእግርና የጥርስ ምርመራዎችን በጊዜው ያድርጉ።
• መደበኛ እንቅስቃሴና ጤናማ ምግብ ይከተሉ።
• ማጨስ ያቁሙ።
• የሚመከሩ ክትባቶችን ይውሰዱ።
• የስኳር በሽታን መቆጣጠር የአንድ ቀን ሥራ አይደለም። በየቀኑ የሚያደርጉት ትንሽ ጥረት ዓይንዎን፣ ኩላሊትዎን፣ ነርቮችዎንና ልብዎን ይጠብቃል።

• የኤ ዋን ሲ ግቤ ስንት ነው?
• የዓይን፣ የኩላሊትና የእግር ምርመራ በምን ያህል ጊዜ ማድረግ አለብኝ?
• የደም ግፊቴና ኮሌስትሮሌ በምን ደረጃ ናቸው? ሕክምና ያስፈልጋቸዋል?
• ስታመም መድኃኒቴንና ምግቤን እንዴት ላስተካክል?

• WHO. Diabetes fact sheet.
• American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes.
• NHS. Complications of type 2 diabetes.