የልብ ድካም የማስጠንቀቂያ ምልክቶችና ፈጣን እርምጃ

• በደረት ላይ የመጫን፣ የመጨምደድ ወይም የመወጠር ስሜት (chest pressure) ለደቂቃዎች የሚቆይ ወይም ተመልሶ የሚመጣ።
• ህመሙ ወደ እጅ፣ ትከሻ፣ ጀርባ፣ አንገት ወይም መንጋጋ መዛመት (radiating pain)።
• ያልተለመደ የትንፋሽ ማጠር።
• ቀዝቃዛ ላብ።
• ራስን የመሳት ስሜት፣ ማቅለሽለሽ።
• ያልተለመደ ከባድ የሰውነት ድካም (unusual fatigue)።

በሴቶች፣ በዕድሜ የገፉ ሰዎችና የስኳር ህመም (diabetes) ባለባቸው ሰዎች ላይ ምልክቶቹ የተለዩ ወይም ብዙም የማይታወቁ ሊሆኑ ይችላሉ። የደረት ህመም ላይኖር ይችላል፤ ድካም፣ ትንፋሽ ማጠር ወይም ማቅለሽለሽ ብቻ ሊሆን ይችላል። ስለዚህ ከፍተኛ ጥንቃቄ ያስፈልጋል።

• የልብ ጥቃት ምልክቶች ሁሉ የድንገተኛ ክፍል ጉዳይ ናቸው። ቀጠሮ አይጠብቁ።
• ሆስፒታል ውስጥ የልብ ኤሌክትሪክ ምርመራ (ECG) እና የደም ውስጥ ትሮፖኒን (troponin) ምርመራ ችግሩን ይለያሉ፤ የጉዳቱን መጠን ያሳያሉ።
• ቀላል የደረት ምቾት ማጣት፣ በተለይ በእንቅስቃሴ ጊዜ የሚመጣና በእረፍት የሚጠፋ፣ እየተደጋገመ ከመጣ ሐኪም ያማክሩ።
• የደም ግፊት፣ የስኳር ህመም፣ ከፍተኛ ኮሌስትሮል ወይም የቤተሰብ የልብ በሽታ ታሪክ ካለዎት፣ የልብ አደጋዎን ከሐኪምዎ ጋር ይገምግሙ።

• የደም ግፊትዎን፣ የስኳር መጠንዎንና ኮሌስትሮልዎን በሐኪም ክትትል ይቆጣጠሩ።
• ማጨስ ያቁሙ።
• በየቀኑ ይንቀሳቀሱ፤ ጤናማ አመጋገብ ይከተሉ፤ ጨውና ቅባት ይቀንሱ።
• አልኮል ይቀንሱ፤ ጫት ያስወግዱ።
• የተለመደ ክብደት ይጠብቁ።
• እርስዎና ቤተሰብዎ CPR መማር ያስቡ።

• የልብ ጥቃት አደጋዬ ምን ያህል ነው?
• ምልክት ሲሰማኝ አስፕሪን መውሰድ አለብኝ? ስንት?
• የኮሌስትሮል፣ የስኳርና የደም ግፊት ምርመራ ያስፈልገኛል? በምን ያህል ጊዜ?
• ቤተሰቤ CPR የት መማር ይችላል?

• CDC. Heart Attack Symptoms, Risk, and Recovery.
• American Heart Association. Warning Signs of a Heart Attack.
• NHS. Heart attack.