ውጭ አገር ከመጡ በኋላ የክብደት መጨመር

Weight gain after moving abroad

በሕክምና ባለሙያ የተገመገመ · Reviewed by a medical professional · 2026-09-20

ምንድን ነው?

ብዙ ኢትዮጵያውያን ውጭ አገር ከመጡ በኋላ «የምበላው ያው ኢንጀራና ሽሮ ነው፤ ታዲያ ክብደቴ ለምን ጨመረ?» ይላሉ። መልሱ ብዙ ጊዜ ምግቡ ሳይሆን ቀኑ ነው። በፊት በእግር ይሄዱ የነበሩት አሁን ድራይቭ ያደርጋሉ። የሥራ ሽፍት፣ የልጆች ኃላፊነትና የምግብ ዋጋ ሩቲኑን ይቀይራሉ።

አደገኛ ምልክቶች

ክብደት በፍጥነት፣ ወይም ያለሚታወቅ ምክንያት፣ ከፍ ካለ። በሚዛን የታየው ጭማሪ ሁሉ ስብ አይደለም፤ ፈሳሽም ሊሆን ይችላል።
ያለ ጥረት ክብደት እየቀነሰ ከሆነ።
ከክብደት መጨመር ጋር ከፍተኛ ድካም፣ ከመደበኛው በላይ ብርድ መሰማት ወይም የቆዳ መድረቅ ካለ። ይህ ያልነቃ ታይሮይድ (underactive thyroid) ሊሆን ይችላል፤ በደም ምርመራ ይታወቃል። NHS።
የትንፋሽ ማጠር፣ የእግር እብጠት ወይም የደረት ሕመም ካለ። በአሜሪካ 911 ይደውሉ፤ በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907፤ በሌላ ቦታ የአካባቢዎን የድንገተኛ እርዳታ ያነጋግሩ።

ቤት ውስጥ

ለጥቂት ቀናት የምግብ፣ የመጠጥ፣ የእንቅስቃሴና የእንቅልፍ ሩቲንዎን ያስተውሉ። ከዚያ አንድ ቀላል ለውጥ ይምረጡ።
ኢንጀራና ሽሮ መተው አያስፈልግም። ሽሮና ምስር ፕሮቲን (protein) እና ፋይበር (fiber) ይሰጣሉ። ጎመንና ሰላጣ የፕሌቱ ክፍል ይሁኑ።
ኢንጀራውን፣ ወጡንና ዘይቱን አብረው ይመልከቱ። «በቤት የተሠራ ነው» ማለት መጠኑ አያስፈልግም ማለት አይደለም። ከጠገቡ ፕሌቱን መጨረስ አያስፈልግም። NHS።
አንድ ጣፋጭ መጠጥ በውሃ ይተኩ። ሶዳ፣ ጁስና ጣፋጭ ኮፊ ኤነርጂ ይሰጣሉ።
ኤክሰርሳይዝ ጂም ብቻ አይደለም። ከእራት በኋላ አሥር ሚኒት ዎኪንግ፣ በብሬክ ጊዜ መንቀሳቀስ፣ ደረጃ መውጣት ይቆጠራሉ።
ለእንቅልፍ ሩቲን ቦታ ይስጡ። የማታ ስክሪን ጊዜ ይቀንሱ። አዋቂዎች በሌሊት 7 እስከ 9 ሰዓት እንቅልፍ ያስፈልጋቸዋል። NIDDK።
ምግብ ማዘጋጀት የሚከብድበት ቀን ካለ፣ ሽሮ፣ ምስር ወይም አትክልት ቀድመው ያዘጋጁ። ከቤተሰብ ጋር ፕላን ያድርጉ።
ምግብ አያቋርጡ፤ ተርበው ብዙ መብላት ሊከተል ይችላል። ፈጣን የመቀነሻ ዳይት (diet) ከመሞከር ይልቅ መቀጠል የሚችሉትን ይምረጡ።
ክብደት ይነካል ብለው መድኃኒት በራስዎ አያቁሙ።

ምልክቶች

ልብስ መጥበብ ወይም በሚዛን ላይ ቀስ በቀስ የሚታይ ጭማሪ።
ኢንጀራው ትልቅ ወይም ወፍራም መሆኑ፣ ወጡ ውስጥ የሚገባው ዘይት መብዛቱ።
ከምግብ ጋር ሶዳ፣ ጁስ ወይም ጣፋጭ ኮፊ የመጠጣት ልማድ።
የእግር ጉዞ በመኪና መተካቱ፣ ቀኑን ሙሉ ተቀምጦ መሥራት።
አጭር እንቅልፍ፤ ከዚያ የሚመጣ ረሃብና የምግብ ምርጫ መቀየር።
በስትሬስ ጊዜ ብዙ መብላት፣ ወይም በተቃራኒው የምግብ ፍላጎት መቀነስ።

ሐኪም መቼ ማየት?

ክብደት በፍጥነት ወይም ያለሚታወቅ ምክንያት ከፍ ካለ ወይም ከቀነሰ።
የታይሮይድ ችግር ብለው ከጠረጠሩ፤ ድካም፣ ብርድ መሰማትና የክብደት መጨመር አብረው ካሉ።
መድኃኒት ከጀመሩ በኋላ ክብደት ከጨመረ። እንደ ስቴሮይድ (steroids) እና አንዳንድ የድብርት መድኃኒቶች ክብደትን ሊነኩ ይችላሉ። NHS።
ከመጠን በላይ ክብደት ለቅድመ ስኳር (prediabetes)፣ ለስኳር በሽታ (type 2 diabetes)፣ ለደም ግፊት (high blood pressure) እና ለልብ በሽታ ያጋልጣል። እነዚህ ብዙ ጊዜ ምልክት የላቸውም፤ የደም ስኳርና የደም ግፊት ምርመራ መቼ እንደሚያስፈልግዎ ይጠይቁ። NIDDK።
ካስፈለገ የሚበሉትን ምግብና የሥራ ሽፍትዎን ለዳይቲሺያን (dietitian) ያሳዩ። ምክሩ ከበጀትዎ፣ ከምርጫዎና ከጤና ሁኔታዎ ጋር መስማማት አለበት።

መከላከያ

ወደ አዲስ አገር ወይም አዲስ ሥራ ሲዛወሩ፣ የቀድሞው የእግር ጉዞ በምን እንደተተካ ይመልከቱ። እንቅስቃሴን ሆን ብለው ወደ ቀንዎ ይመልሱ።
ውሃ ዋና መጠጥዎ ይሁን። ጣፋጭ መጠጦች ለልዩ ቀን ብቻ።
የተቀነባበሩ ምግቦችን (processed food) እና በስብና በስኳር የበዙ ምግቦችን ይቀንሱ። NHS።
ሰውነት ትንሽ ክብደት ሲቀንስም ይጠቀማል። ከመነሻ ክብደት 5 እስከ 7 በመቶ መቀነስ የስኳር በሽታን ሊያዘገይ ወይም ሊከላከል ይችላል። NIDDK።
ስትሬስ ሲኖር ጓደኛ ጋር መነጋገር፣ አጭር እረፍት ወይም ድጋፍ መጠየቅ ለራስዎ ቦታ የመስጠት መንገዶች ናቸው።
ፕላንዎን ለሚያምኑት ሰው ያካፍሉ። ለሌላ ሰው የሠራ ፕላን ለእርስዎ ላይሠራ ይችላል።

ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው