የስትሮክ ምልክቶችና ፈጣን እርምጃ

Stroke Warning Signs and What to Do Immediately

በሐኪም (MD) የተጻፈ · Written by an MD · 2026-09-20

ድንገተኛ አደጋ ነው? መጀመሪያ ይደውሉ።

911 አሜሪካ · 907 አዲስ አበባ · ሌላ ቦታ ከሆኑ የአካባቢዎን የድንገተኛ እርዳታ ያነጋግሩ።

ምንድን ነው?

ስትሮክ (stroke) ወደ አንጎል የሚሄደው የደም ዝውውር በድንገት ሲዘጋ ወይም የደም ሥር ሲፈነዳ የሚከሰት እጅግ አደገኛ የጤና ችግር ነው። በአብዛኛው ጊዜ የሚከሰተው አንጎልን በሚመግቡ የደም ሥሮች ውስጥ የደም መርጋት ተፈጥሮ የደም ዝውውሩ ሙሉ በሙሉ ሲዘጋ ነው።

የአንጎል ሴሎች ያለ ደም ብዙ ደቂቃ አይቆዩም። ስለዚህ ስትሮክ የጊዜ ጉዳይ ነው። ሕክምናው በቶሎ በተጀመረ ቁጥር የሚደርሰው ጉዳት ያንሳል፤ ሰውየው የመዳን እድሉም ይጨምራል።

ከፍተኛ የደም ግፊት (hypertension) ለስትሮክ ዋነኛው መንስኤ ነው። በኢትዮጵያውያን መካከል የደም ግፊት ብዙ ጊዜ ሳይታወቅ ስለሚቆይ፣ የስትሮክ ምልክቶችን ማወቅ ለእርስዎና ለቤተሰብዎ ሕይወት ሊያተርፍ ይችላል።

አደገኛ ምልክቶች

ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፤ 911 (US) ወይም 907 (አዲስ አበባ) ይደውሉ፦

ፊት፦ አንድ ጎን ተጣምሟል፣ ፈገግ ማለት አይችልም።
እጅ፦ አንዱ እጅ ዝሏል፣ ሁለቱንም እጆች ማንሳት አይችልም።
ንግግር፦ ንግግሩ ተደናቅፏል ወይም የሚባለውን አይረዳም።
ጊዜ፦ ከእነዚህ አንዱ ካለ አንድም ደቂቃ አያባክኑ። ይህ በእንግሊዝኛ F.A.S.T. ይባላል።
ድንገተኛ ሚዛን መሳት ወይም የዓይን ዕይታ መጥፋትም የስትሮክ ምልክት ነው።
ድንገተኛ እጅግ ከባድ ራስ ምታት ያለ የታወቀ ምክንያት።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ወዲያውኑ ይደውሉ። ወደ ሆስፒታል መውሰድ እንጂ ቤት ውስጥ መፍትሔ እስኪመጣ መጠበቅ በፍጹም አይገባም።
በሽተኛው ለመጨረሻ ጊዜ ጤነኛ የነበረበትን ትክክለኛ ሰዓት ያስታውሱ። ይህ ለሚሰጠው ሕክምና እጅግ ወሳኝ ነው።
ቤት ውስጥ አያሹ።
አስፕሪን፣ ውሃ፣ ምግብ ወይም ሌላ መድኃኒት በአፉ አይስጡ። የመዋጥ ችግር ሊኖረው ስለሚችል ሊያፍነው ይችላል።
በሽተኛውን ደህንነቱ በተጠበቀ ቦታ ያስቀምጡ፤ እርዳታ እስኪደርስ አጠገቡ ይቆዩ።
በሆስፒታል የሚደረግ የአንጎል ምርመራ (brain imaging) ችግሩ የደም መርጋት ወይም መፍሰስ መሆኑን ይለያል፤ ትክክለኛው ሕክምና በዚያ ይወሰናል።

ምልክቶች

ምልክቶቹ በድንገት ይመጣሉ፦