ፓልፒቴሽን፦ የልብ ምት መፍጠንና በኃይል መምታት

ፓልፒቴሽን (palpitations) ማለት የልብዎን ምት እርስዎ ራስዎ ሲሰማዎት ነው። ልብ በፍጥነት፣ በኃይል ወይም ያልተስተካከለ ሆኖ የሚመታ ይመስላል። አላርም ሲጮህ ደንግጠው ሲነሱ፣ ልብ ከደረት ሊወጣ የሚመስል መምታት የተለመደ ምሳሌ ነው። ብዙ ሰው ያኔ ሃርት አታክ (heart attack) ነው ብሎ ይፈራል። አብዛኛውን ጊዜ ግን ሃርት አታክ አይደለም።

ሲደነግጡ ወይም ስትረስ (stress) ሲኖር፣ ከኩላሊት በላይ ያሉ ትንንሽ እጢዎች አድሬናሊን (adrenaline) የሚባል ሆርሞን ወደ ደም ይለቃሉ። ልብ ውስጥ የራሱ ተፈጥሯዊ ፔስሜከር (pacemaker) አለ፤ ሳይነስ ኖድ (sinus node) ይባላል። ልብን እንዲመታ የሚያደርገው እሱ ነው። አድሬናሊን ይህን ፔስሜከር «ፍጠን» ይለዋል፤ ስለዚህ ልብ በፍጥነትና በኃይል ይመታል። አድሬናሊኑ ከደም እስኪጠፋ ደቂቃዎች ስለሚወስድ፣ ድንጋጤው ካለፈ በኋላም ልብ መምታቱን ይቀጥላል።

አንዳንዴ ደግሞ ልብ አንድ ምት የዘለለ ይመስላል። የሆነው ግን አንድ ምት ቀድሞ መምጣቱ ነው (premature beat)። ከዚያ ትንሽ ቆም ይልና፣ ቀጣዩ ምት ጠንከር ብሎ ይመጣል። ይህ በጤናማ ሰዎች ላይም በጣም የተለመደ ነው። በተለይ በውጭ አገር ሠርተው የሚኖሩ፣ በአላርም የሚነሱና እንቅልፍ የሚያጥራቸው ብዙ ሰዎች ይህን ስሜት ያውቁታል።

• ቁጭ ብለው በቀስታ ይተንፍሱ። ለአራት ሰከንድ ወደ ውስጥ፣ ለስድስት ሰከንድ ወደ ውጭ። ረዘም ያለ ወደ ውጭ መተንፈስ ለልብ «ተረጋጋ» የሚል ሲግናል (signal) ይልካል።
• ውሃ ይጠጡ። በቂ ውሃ አለመጠጣት ፓልፒቴሽንን ያበዛል።
• ከሰዓት በኋላ ቡና፣ ኢነርጂ ድሪንክና ጫት ይቀንሱ።
• እንቅልፍዎን ያስተካክሉ። እንቅልፍ ማጣት ከዋና ዋናዎቹ አባባሽ ነገሮች አንዱ ነው።
• መቼ እንደመጣ፣ ምን ያህል እንደቆየና ከምን በኋላ እንደመጣ ይመዝግቡ። ደጋግሞ ከመጣ ይህ መረጃ ለሐኪምዎ ይረዳል።

ልብዎ በኃይል መምታቱ ብቻውን ልብዎ ደከመ ማለት አይደለም። ብዙ ጊዜ ሰውነትዎ «አረፍ በል» እያለ ነው።