Mallattoo dhalootaa daa’imman amma dhalatan irratti mul’atan
Birthmarks in newborn babies and which ones need a check
Viidiyoo · Dr. Abera Olani
Barreeffama: Hikimna · 2026-10-30
Maal jechuudha?
Mallattoon dhalootaa (birthmark) halluu gogaa irratti yeroo dhalootaa ykn dhalootaa booda yeroo gabaabaatti mul’atu dha. Hedduun isaanii miidhaa hin qaban, yaala hin barbaadan, yeroo daa’imni guddatu ofumaan badu. Gosoota baay’inaan mul’atan keessaa:
- Tuqaa cuquliisa-daalachaa (Mongolian spot): halluu cuquliisa, daalachaa ykn gurraacha fakkaatu, akka madaa dhiitoo. Yeroo baay’ee dugda gadii, teessoo, harka ykn miila irratti argama. Daa’imman gogaa gurraachaa qaban irratti baay’ee mul’ata. Seelota halluu gogaa kennan irraa dhufa. Haati yeroo ulfaa nyaata hawwitee waan hin argatiniif kan dhufu miti. Yaala hin barbaadu; yeroo baay’ee umurii waggaa 4tti bada, mallattoo dhibee biraas miti.
- Mallattoo diimaa fuulaa (salmon patch): bakka diimaa ykn piinkii, yeroo baay’ee adda, nyaara ijaa ykn ija irratti argamu. Hidda dhiigaa xixiqqaa irraa dhufa. Yeroo daa’imni boo’u caalaatti mul’ata. Yeroo baay’ee umurii waggaa 2tti bada.
- Mallattoo morma duubaa (stork mark): gosa armaan olii wajjin tokko, garuu mataa duubaa ykn morma duubaa irratti argama. Miidhaa hin qabu; garuu suuta bada, namoota tokko tokko irratti hanga guddinaatti turuu danda’a.
- Mallattoo diimaa-daalachaa (port wine stain): bakka diimaa, daalachaa ykn gurraachaa, yeroo baay’ee fuula ykn morma gama tokkoo irratti argamu. Ofumaan hin badu; yaala leezaraatiin salphachuu danda’a. Darbee darbee, garuu yeroo muraasa, mallattoo dhibee biraa (fakkeenyaaf Sturge-Weber syndrome) ta’uu danda’a.
Mallattoolee balaa
Mallattoon dhalootaa hedduun balaa hin qaban. Garuu kanneen armaan gadii keessaa tokko yoo jiraate, daa’ima ogeessa fayyaatti agarsiisaa:
- Mallattoo diimaa ykn daalachaa fuula gama tokkoo, keessumaa ija naannoo ykn adda irratti.
- Mallattoo ija, funyaan ykn afaan bira jiru, ykn ilaaluu, hafuura baafachuu ykn hodhuu daa’imaa kan rakkisu.
- Mallattoo guddachaa, dukkanaa’aa ykn cimaa (lumpy) ta’aa deemu, ykn kan dhukkubu, kan dhiigu ykn kan madaa’u.
- Tuqaa daalachaa ifaa (cafe-au-lait) 6 ykn isaa ol.
- Mallattoo dhalootaa wajjin, daa’imni yoo dhibee qaamaa (ho’a, harma dhiisuu, laafina) qabaate, mallattoolee balaa daa’ima amma dhalatee ilaalaa.
Mana keessatti maal gochuu dandeenya?
- Tuqaa cuquliisa, mallattoo diimaa fuulaa fi mallattoo morma duubaa yaala hin barbaadan. Gogaa daa’imaa haala idilee kunuunsaa.
- Mallattoo dhalootaa hin dibinaa, hin qoshinaa, hin muranaa, qoricha aadaa ykn dibata hin beekamne itti hin godhinaa.
- Tuqaan cuquliisaa madaa dhiitoo fakkaachuu danda’a. Ogeessa fayyaa haaraa ykn nama daa’ima kunuunsu tokkoof akka inni dhalootaan jiru himaa.
- Mallattoon jijjiiramaa jiraachuu isaa hubachuuf, yeroo yeroon suuraa kaasaa.
Yoom ogeessa fayyaa bira deemuu qabna?
- Mallattoo diimaa fuula gama tokkoo fi ija naannoo jiru yoo argitan, yeroo dhiyootti ogeessa fayyaa agarsiisaa.
- Mallattoon guddachaa, dukkanaa’aa ykn madaa’aa yoo deeme.
- Mallattoon kamiyyuu yoo isin yaaddesse.
Gaaffilee ogeessa fayyaaf
- Mallattoon kun gosa kami? Ofumaan ni badaa?
- Mallattoon kun mallattoo dhibee biraa ta’uu danda’aa? Qorannoo barbaadaa?
- Yaala leezaraa ykn kan biraa barbaadaa? Yoom?
Maddoota
- https://www.nhs.uk/conditions/birthmarks/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32491340/
Gaaffilee fi deebii
Gaaffii jalqabaa gaafadhaa.
Mata dureewwan walqabatan
የአራስ ሕፃን አደገኛ ምልክቶች
ልጆች ላይ መታከም ያለባቸው የቆዳ ችግሮች፦ ቆረቆር፣ ሞለስከምና ፒቲሪያሲስ አልባ
Daa’imman afaan irratti dhungachuu fi dhibeewwan itti darban
Tasa du’uu daa’immanii (SIDS): akkamitti hirriba nageenyaa qopheessina Kun barnootaaf qofa; gorsa yaalaa dhuunfaa hin bakka bu’u. Balaa hatattamaa irratti tajaajila naannoo keessanii waamaa; Ameerikaatti 911.
Barreeffamoota hunda · Waa’ee keenya · Nu quunnamaa