የአራስ ሕፃን አደገኛ ምልክቶች

በየቀኑ የሚከተሉትን ይከታተሉ። ማንኛውም ለውጥ ችግር መጀመሩን ሊያመለክት ይችላል፦

• መጥባት፦ ከወትሮው ያነሰ መጥባት ወይም ፍላጎት ማጣት።
• አተነፋፈስ፦ መፍጠን፣ ማቃሰት፣ ደረት ወደ ውስጥ መጠለቅ።
• ሙቀት፦ ሰውነቱ ከወትሮው መሞቅ ወይም መቀዝቀዝ።
• እንቅስቃሴ፦ ብዙ መተኛት፣ ትንሽ ማልቀስ፣ መድከም።
• ቆዳ፦ ቢጫ ቀለም፣ በእትብት አካባቢ መቅላት።
• ማስታወክ፣ በተለይ በኃይል ወይም አረንጓዴ።

• ከላይ ከተዘረዘሩት አደገኛ ምልክቶች አንዱ ካለ፣ ወዲያውኑ።
• ሕፃኑ ምንም የህመም ምልክት ባያሳይም፣ በጤና ባለሙያዎች የሚሰጠውን የድህረ ወሊድ ክትትል (postnatal checks) በወቅቱ ያድርጉ።
• ቢጫ ቀለም ካዩ፣ በተለይ በመጀመሪያው ቀን ከታየ ወይም እየተስፋፋ ከሄደ።
• ሕፃኑ በደንብ የማይጠባ ከሆነ ወይም ክብደት የማይጨምር ከሆነ።
• እናትየው ስለ ሕፃኑ ጭንቀት ካላት። የእናት ስሜት ብዙ ጊዜ ትክክል ነው።

• ወደ አራስ ሕፃን ከመቅረብዎ በፊት ሁልጊዜ እጅዎን በሳሙናና በውሃ ይታጠቡ (hand hygiene)። ጎብኚዎችም እንዲሁ።
• እትብቱን ሁልጊዜ ንፁህና ደረቅ ያድርጉ፤ ምንም ቅባት አይቀቡ (cord care)።
• የድህረ ወሊድ ክትትልን በወቅቱ ያድርጉ።
• ጡት ብቻ ያጥቡ፤ ቶሎ ቶሎ ያጥቡ።
• ሕፃኑን ያሙቁ፤ ከቅዝቃዜ ይጠብቁ።
• በጤና ተቋም መውለድና በባለሙያ ክትትል ማድረግ።
• የታመሙ ሰዎችን ከሕፃኑ ያርቁ።

• ሕፃኔ በቀን ስንት ጊዜ መጥባት አለበት? በቂ እየጠባ መሆኑን እንዴት አውቃለሁ?
• የድህረ ወሊድ ክትትል መቼ መቼ ነው?
• እትብቱን እንዴት ልንከባከብ? መቼ ይወድቃል?
• ቢጫ ቀለም ካየሁ ምን ላድርግ?

• WHO. Newborn mortality fact sheet.
• UNICEF. Newborn care.
• Ethiopian Federal Ministry of Health. Integrated Management of Newborn and Childhood Illness (IMNCI) guidelines.