ልጆች ላይ መታከም ያለባቸው የቆዳ ችግሮች፦ ቆረቆር፣ ሞለስከምና ፒቲሪያሲስ አልባ

Name: ልጆች ላይ መታከም ያለባቸው የቆዳ ችግሮች፦ ቆረቆር፣ ሞለስከምና ፒቲሪያሲስ አልባ
Creator: Hikimna

Childhood skin conditions to get treated: scalp ringworm, molluscum and pityriasis alba

ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-22

ምንድን ነው?

ወላጆች ልጆቻቸውን ይዘው ወደ ቆዳ ክሊኒክ ከሚመጡባቸው ምክንያቶች መካከል ሦስቱ በጣም የተለመዱ ናቸው፦ የራስ ቆዳ ፈንገስ ወይም ቆረቆር (tinea capitis)፣ ሞለስከም ኮንታጂዮሰም (molluscum contagiosum) የሚባለው ትንንሽ ኪንታሮት የሚመስል እብጠትና ፒቲሪያሲስ አልባ (pityriasis alba) የሚባለው ፊት ላይ የሚወጣ ነጣ ያለ ነጠብጣብ።

ቆረቆር በፈንገስ የሚመጣ ተላላፊ በሽታ ነው። ብዙ ወላጆች ፎረፎር ወይም ድርቀት መስሏቸው ቅቤ ወይም ዘይት ይቀባሉ፤ ነገር ግን ፈንገሱን አያጠፋም፤ ችግሩ እየባሰ ሊሄድ ይችላል። ሳይታከም ከቆየ ቋሚ ጠባሳ ሊተውና በዚያ ቦታ ፀጉር ላያድግ ይችላል።

ሞለስከም በቫይረስ የሚመጣ፣ በንክኪ ከልጅ ወደ ልጅ የሚተላለፍ ነው። ጉዳት የሌለው ሲሆን ብዙ ጊዜ ከ6 እስከ 18 ወራት ውስጥ በራሱ ይጠፋል። ፒቲሪያሲስ አልባ ደግሞ ቀላል የቆዳ መቆጣት (የኤክዜማ ዓይነት) ሲሆን አይተላለፍም፤ ብዙ ጊዜ ከጥቂት ወራት እስከ አንድ ዓመት ውስጥ ያለ ጠባሳ በራሱ ይስተካከላል።

አደገኛ ምልክቶች

እነዚህ ችግሮች ብዙ ጊዜ ድንገተኛ አይደሉም። ነገር ግን ከሚከተሉት አንዱ ካለ ቶሎ ሐኪም ያሳዩ፦

ራስ ቆዳ ላይ የሚያም፣ መግል ያለው እብጠት፣ ትኩሳት ወይም አንገት ላይ ያበጡና የሚያሙ እጢዎች።
እብጠቶቹ ቀልተው፣ አብጠው፣ መግል ይዘው ወይም ሙቀት ኖሯቸው ኢንፌክሽን ከመሰሉ።
እብጠቶቹ የዓይን ሽፋሽፍት ላይ ከወጡ ወይም ዓይን ከቀላ።
ልጁ በሌላ በሽታ ወይም በመድኃኒት ምክንያት የበሽታ መከላከል አቅሙ የደከመ ከሆነ ወይም እብጠቶቹ በጣም በዝተው ከተስፋፉ።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ራስ ቆዳ ላይ ቅርፊትና የፀጉር መመለጥ ካለ ቅቤ፣ ዘይት ወይም የባህል መድኃኒት አይቀቡ፤ ሐኪም ያሳዩ።
ማበጠሪያ፣ ብሩሽ፣ ኮፍያ፣ ፎጣና ትራስ ልብስ አይጋሩ፤ ማበጠሪያዎችን ያጽዱ።
ሞለስከምን አይጭመቁ ወይም አይፈንቅሉ፤ ጠባሳ ሊተውና ቫይረሱን ወደ ሌላ ቦታ ሊያሰራጭ ይችላል።
ሞለስከም ያለበት ልጅ የራሱን ፎጣና ልብስ ይጠቀም፤ የሚታዩ እብጠቶችን በልብስ ወይም በፕላስተር ይሸፍኑ። ከትምህርት ቤት መቅረት አያስፈልገውም።
ለፒቲሪያሲስ አልባ ቀለል ያለ እርጥበት ሰጪ ቅባት (moisturizer) ይቀቡ፤ ፀሐይ መከላከያ መጠቀም ቦታዎቹ ይበልጥ እንዳይታዩ ይረዳል።

ምልክቶች

ቆረቆር (የራስ ቆዳ ፈንገስ)፦

የራስ ቆዳ ማሳከክ፣ ቅርፊትና ድርቀት፤ ፎረፎር ሊመስል ይችላል።
ፀጉር የሚሰበርበትና የሚመለጥበት ክብ ቦታ።
በከፋ ሁኔታ መግል ያላቸው ጉብታዎች፣ ቢጫ ቅርፊትና የሚያም፣ ለስላሳ እብጠት (kerion)።

ሞለስከም፦

ትንንሽ፣ የሚያብረቀርቁ፣ ጉልላት የሚመስሉ እብጠቶች፤ መሃላቸው ላይ ትንሽ ጉድጓድ አላቸው።
በልጆች ብዙ ጊዜ ፊት፣ ሰውነትና ጭን ላይ ይወጣሉ፤ ብዙ ጊዜ አያሳክኩም።

ፒቲሪያሲስ አልባ፦

ፊት ወይም የላይኛው ሰውነት ላይ ክብ፣ ትንሽ ቅርፊት ያላቸው ነጠብጣቦች፤ ኋላ ላይ ከአካባቢው ቆዳ ነጣ ብለው ይታያሉ።
በጠቆረ ቆዳ ላይና ፀሐይ ከመታ በኋላ ይበልጥ ይታያሉ።

ሐኪም መቼ ማየት?

ቆረቆር ከተጠረጠረ ሁሌም ሐኪም ያሳዩ። የሚታከመው በሐኪም በሚታዘዝ የሚዋጥ ፀረ-ፈንገስ መድኃኒት (oral antifungal) እና በፀረ-ፈንገስ ሻምፖ ነው፤ ክሬም ወይም ሻምፖ ብቻ በቂ አይደለም።
የቤተሰብ አባላትም ቅርፊት ወይም የፀጉር መመለጥ ካላቸው እንዲመረመሩ ያድርጉ።
ሞለስከም እየበዛና እየተስፋፋ ከሄደ፣ ካስቸገረ ወይም ኢንፌክሽን ከመሰለ።
ፒቲሪያሲስ አልባ በጣም ከነጣ፣ ፊቱን በሙሉ ከያዘ፣ ካስቸገረ ወይም ሌላ ችግር (ለምሳሌ ለምፅ) መሆኑን ከጠረጠሩ። የቆዳ ሐኪም ወይም የሕፃናት ሐኪም ማማከር ይችላሉ።

መከላከያ