የወር አበባ መብዛት፦ መቼ ከመጠን ያለፈ ነው፣ ምክንያቱና ሕክምናው
Heavy periods: when bleeding is too much, causes and treatment
ቪዲዮ · Dr. Hareg
ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-31
ምንድን ነው?
ይህ ጽሑፍ የወር አበባ መብዛትን (heavy periods) ይመለከታል። ጥያቄው "የወር አበባዬ በጣም ብዙ ነው፤ ልብሴ ድረስ ያልፋል። ምን ላድርግ?" የሚል ነው።
የተለመደው የወር አበባ ከ21 እስከ 35 ቀን ልዩነት ይመጣል፤ ከ2 እስከ 7 ቀን ይቆያል። ደሙ በብዛት የሚፈሰው በመጀመሪያዎቹ 2 ቀናት ነው። ብዙ ሴቶች ከባድ የወር አበባ አላቸው፤ ለአንዳንዶቹ የተለመደ ሊሆን ይችላል። ግን በየወሩ ብዙ ደም መፍሰስ የብረት እጥረት የደም ማነስ (iron deficiency anaemia) ሊያመጣ ስለሚችል ችላ ሊባል አይገባም።
የወር አበባ መብዛትን የሚያመጡ ምክንያቶች፦
- የማሕፀን እጢ ወይም ማዮማ (fibroids)፤ በተለይ በወጣትና በመውለጃ ዕድሜ ላይ ባሉ ሴቶች።
- የማሕፀን ውስጠኛ ሽፋን መወፈር (endometrial hyperplasia)።
- ኢንዶሜትሪዮሲስ (endometriosis) እና አዲኖማዮሲስ (adenomyosis)።
- የሆርሞን መዛባት፤ ለምሳሌ ፒሲኦኤስ (PCOS) ወይም የታይሮይድ (thyroid) ችግር።
- ደም በቀላሉ እንዲፈስ የሚያደርጉ በሽታዎችና አንዳንድ መድኃኒቶች።
- አልፎ አልፎ የማሕፀን ካንሰር (womb cancer)።
ብዙ ጊዜ ግን ምንም ምክንያት ላይገኝ ይችላል።
አደገኛ ምልክቶች
ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦
- በጣም ብዙ ደም እየፈሰሰ ማዞር፣ ራስን መሳት ወይም መዝለፍለፍ።
- የትንፋሽ ማጠር ወይም ልብ በጣም በፍጥነት መምታት።
- ለበርካታ ሰዓታት በየሰዓቱ ፓድ የሚሞላ ደም።
- እርጉዝ ሊሆኑ የሚችሉ ከሆነ ከብልት ብዙ ደም መፍሰስ ወይም ኃይለኛ የሆድ ህመም።
ከባድ ደም መፍሰስ ወይም ራስን መሳት ሲያጋጥም 911 (US) ወይም 907 (አዲስ አበባ) ይደውሉ፤ ወይም በአቅራቢያዎ ወዳለ ድንገተኛ ሕክምና ይሂዱ።
ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?
- የወር አበባዎ የሚመጣበትን ቀን፣ የሚቆይበትን ጊዜና በቀን ስንት ፓድ እንደሚቀይሩ ይጻፉ፤ ለሐኪም ጉብኝት ይጠቅማል።
- ብረት (iron) የበዛባቸው ምግቦችን ይመገቡ።
- ድካም፣ ማዞርና የትንፋሽ ማጠርን ችላ አይበሉ፤ የደም ማነስ ምልክት ሊሆኑ ይችላሉ።
- ብዙ ፓድ ወይም ዳይፐር (diaper) እየደራረቡ መቆየት መፍትሄ አይደለም፤ ሐኪም ያማክሩ።
- ያለ ሐኪም ትእዛዝ የሆርሞን መድኃኒት አይውሰዱ።
ምልክቶች
የሚከተሉት ካሉ የወር አበባዎ ከባድ ሊሆን ይችላል፦
- ፓድ (pad) በየ1 እስከ 2 ሰዓት መቀየር ካስፈለገ።
- ፓድና ታምፖን (tampon) አንድ ላይ መጠቀም ካስፈለገ።
- የወር አበባ ከ7 ቀን በላይ ከቆየ።
- ከ2.5 ሴንቲ ሜትር በላይ የሆነ የረጋ ደም (blood clots) ከወጣ።
- ደሙ ልብስዎ ወይም አልጋዎ ድረስ ካለፈ።
- በወር አበባ ምክንያት ከሥራ ወይም ከትምህርት ከቀሩ።
- ብዙ ጊዜ የድካም ስሜትና የትንፋሽ ማጠር ካለ።
የወር አበባ ከ21 ቀን ባነሰ ልዩነት ደጋግሞ ከመጣ (ለምሳሌ በየ18 ወይም በየ19 ቀን) የደም ማነስ ሊያመጣ ይችላል።
የደም ማነስ ምልክቶች፦ ድካም፣ የትንፋሽ ማጠር፣ ልብ በፍጥነት መምታት፣ የቆዳ መገርጣት፣ ራስ ምታት፣ ማዞርና በጆሮ ውስጥ ጩኸት መስማት።
ሐኪም መቼ ማየት?
- ከባድ የወር አበባ የዕለት ኑሮዎን ካወከ ወይም ለረጅም ጊዜ ከቆየ።
- በወር አበባ ጊዜ ኃይለኛ ህመም ካለ።
- በሁለት የወር አበባ መካከል ወይም ከግንኙነት በኋላ ደም ከፈሰሰ።
- ከወር አበባ ጋር ሽንት፣ ሰገራ ወይም ግንኙነት ሲያደርጉ ህመም ካለ።
- የደም ማነስ ምልክቶች ካሉ።
ሐኪሙ የደም ምርመራ (complete blood count, CBC) በማድረግ የደም ማነስ መኖሩን ያያል። የማሕፀን አልትራሳውንድ (ultrasound) ማዮማ ወይም የማሕፀን ሽፋን መወፈር መኖሩን ለማየት ይረዳል። የሆርሞንና የታይሮይድ ምርመራም ሊደረግ ይችላል።
ሕክምናው እንደ ምክንያቱ ይለያያል፦
- የወር አበባን የሚቀንሱ መድኃኒቶችና የሆርሞን ሕክምና።
- አንዳንድ የእርግዝና መከላከያዎች (contraception)።
- ማዮማ ምክንያት ከሆነ እጢውን በቀዶ ጥገና ማውጣት (myomectomy)።
- አልፎ አልፎ፣ በተለይ መውለድ ለጨረሱ ሴቶች፣ ማሕፀንን ማውጣት (hysterectomy)።
- የደም ማነስ ከባድ ሲሆን ደም መስጠት (blood transfusion) ሊያስፈልግ ይችላል።
መከላከያ
- ከባድ የወር አበባን ሙሉ በሙሉ የሚከላከል መንገድ የለም።
- የወር አበባዎን ይከታተሉ፤ ከተለመደው የተለየ ለውጥ ሲያዩ ቶሎ ሐኪም ያማክሩ።
- ብረት ያላቸው ምግቦችን አዘውትረው ይመገቡ።
- የሆርሞን ወይም የታይሮይድ ችግር ካለብዎት ሕክምናዎን ይከታተሉ።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- የወር አበባዬ መብዛት በምን ምክንያት ሊሆን ይችላል?
- የደም ማነስ አለብኝ? የብረት ሕክምና ያስፈልገኛል?
- ለእኔ የሚስማማው ሕክምና የትኛው ነው?
- ወደፊት ለማርገዝ ብፈልግ ሕክምናው ይነካዋል?
ምንጮች
- https://www.nhs.uk/conditions/heavy-periods/
- https://www.nhs.uk/conditions/periods/
- https://www.nhs.uk/conditions/iron-deficiency-anaemia/
- https://www.nichd.nih.gov/health/topics/menstruation/conditioninfo/irregularities
ጥያቄዎችና መልሶች
የመጀመሪያውን ጥያቄ ይጠይቁ።
ተያያዥ ርዕሶች
የወር አበባ
የወር አበባ መዛባት፦ ለምን ይዘገያል፣ ይቀራል ወይም ሁለት ጊዜ ይመጣል?
የወር አበባ ህመም፦ የተለመደው ቁርጠትና ምርመራ የሚያስፈልገው ህመም
የብረት ማሟያን በደህና መውሰድ ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን