ኤች ፓይሎሪ፦ ምልክቶቹና የትኛው ምርመራ ይሻላል?
H. pylori: symptoms and which test to use
ቪዲዮ · Dr. Sofonias Ermias
ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-21
ምንድን ነው?
ኤች ፓይሎሪ (H. pylori) በጨጓራ ሽፋን ላይ የሚኖር ባክቴሪያ ነው። ሽፋኑን ስለሚያቆስል የጨጓራ አሲድ እንዲነካው ያደርጋል። ይህ ጋስትራይትስ (gastritis) እና የጨጓራ ቁስለት (ulcer) ሊያመጣ ይችላል።
ባክቴሪያው በዓለም ላይ በጣም የተለመደ ነው። አብዛኛው የተያዘ ሰው ምንም ምልክት የለውም። ለረጅም ዓመታት ሳይታከም ከቆየ ግን ከጊዜ በኋላ ለጨጓራ ካንሰር (stomach cancer) ተጋላጭነትን ይጨምራል። ይህ ማለት የተያዘ ሁሉ ካንሰር ይይዘዋል ማለት አይደለም፤ ማከም ግን ተጋላጭነቱን ይቀንሳል።
አደገኛ ምልክቶች
ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦
- ደም ወይም እንደ ቡና አተላ የጠቆረ ነገር ማስመለስ።
- ጥቁር፣ ተለጣፊና መጥፎ ሽታ ያለው ሰገራ ወይም ደም ያለበት ሰገራ።
- ድንገተኛና ከባድ የሆድ ሕመም፤ ሆድ ሲነኩት ማመም።
- ድንገት የጀመረ የደረት ሕመም።
በአሜሪካ 911 ይደውሉ። በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907 ነው፤ በሌሎች ቦታዎች የአካባቢውን የድንገተኛ አገልግሎት ያነጋግሩ።
ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?
- ምልክቶችዎን፣ መቼ እንደሚብሱና የሚወስዷቸውን መድኃኒቶች ይመዝግቡ።
- ያለ ሐኪም ትዕዛዝ አንቲባዮቲክ አይውሰዱ። ያልተሟላ ሕክምና ባክቴሪያውን መድኃኒት እንዲቋቋም ሊያደርግ ይችላል።
- የአሲድ መቀነሻ መድኃኒቶችና አንዳንድ የጨጓራ መድኃኒቶች የሰገራና የትንፋሽ ምርመራን ውጤት ሊያዛቡ ይችላሉ። ከምርመራው በፊት ምን ማቆም እንዳለብዎ ሐኪምዎን ይጠይቁ፤ በራስዎ አያቁሙ።
- ሲጋራ ማጨስና አልኮል የጨጓራ ሕመምን ሊያባብሱ ይችላሉ።
ምልክቶች
- በላይኛው ሆድ፣ በእምብርትና በደረት አጥንት መካከል የሚሰማ ማቃጠል ወይም ሕመም።
- ሆድ ባዶ ሲሆን ወይም ማታ የሚብስ ሕመም፤ ሲበሉ ለጊዜው ሊቀል ይችላል።
- የሆድ መነፋት (bloating) እና ማግሳት።
- ማቅለሽለሽ።
- ጥቂት በልተው ቶሎ መጥገብ ወይም ምግብ ያለመፈጨት ስሜት።
- የምግብ ፍላጎት መቀነስ።
እነዚህ ምልክቶች ሌሎች ምክንያቶችም አሏቸው፤ ለምሳሌ ቃር (heartburn) ወይም እንደ አይቡፕሮፌን ያሉ የሕመም ማስታገሻዎች። ምርመራ ብቻ ነው ባክቴሪያው መኖሩን የሚያረጋግጠው።
ሐኪም መቼ ማየት?
- የላይኛው ሆድ ማቃጠል ወይም ሕመም ተደጋግሞ ሲመጣ ወይም ካልተሻለ።
- ያለ ምክንያት ክብደት ከቀነሱ፣ ለመዋጥ ከተቸገሩ፣ በተደጋጋሚ ካስመለሱ ወይም ሁልጊዜ የድካም ስሜት ካለ።
- በቤተሰብዎ የጨጓራ ካንሰር ካለ።
ምርመራውን በተመለከተ፦
- የሰገራ ምርመራ (stool antigen test) እና የትንፋሽ ምርመራ (urea breath test) አሁን ያለ ኢንፌክሽንን ያሳያሉ፤ በብዛት የሚመረጡት እነዚህ ናቸው።
- የደም ምርመራ (antibody test) የድሮ ኢንፌክሽን ከአሁኑ መለየት ስለማይችል ለምርመራ ብዙም አይመረጥም።
- አንዳንድ ጊዜ ሐኪሙ በኢንዶስኮፒ (endoscopy) ናሙና ይወስዳል።
- ከታከሙ በኋላ ባክቴሪያው መጥፋቱን ለማረጋገጥ ሌላ ምርመራ ያስፈልጋል።
መከላከያ
- ከመጸዳጃ በኋላና ከምግብ በፊት እጅዎን በሳሙና ይታጠቡ።
- ንጹሕ የመጠጥ ውሃ ይጠቀሙ፤ ምግብን በደንብ አብስለው ይመገቡ።
- ባክቴሪያው ከተገኘ የታዘዘውን ሕክምና ሙሉውን ይጨርሱ፤ የማረጋገጫ ምርመራውን አይዝለሉ።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- ምልክቶቼ ከኤች ፓይሎሪ ነው ወይስ ከሌላ ምክንያት?
- የሰገራ ወይም የትንፋሽ ምርመራ ያስፈልገኛል? ከዚያ በፊት የትኛውን መድኃኒት ማቆም አለብኝ?
- ኢንዶስኮፒ ያስፈልገኛል?
- ከሕክምናው በኋላ የማረጋገጫ ምርመራ መቼ ላድርግ?
ምንጮች
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/peptic-ulcers-stomach-ulcers/symptoms-causes
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/peptic-ulcers-stomach-ulcers/diagnosis
- https://medlineplus.gov/lab-tests/helicobacter-pylori-h-pylori-tests/
- https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/h-pylori-fact-sheet
ጥያቄዎችና መልሶች
የመጀመሪያውን ጥያቄ ይጠይቁ።
ተያያዥ ርዕሶች
ኤች ፓይሎሪ፦ ከሕክምና በኋላ ምርመራ
'ጨጓራ አለብኝ' ሲሉ የቱን ማለትዎ ነው? አምስቱ የጨጓራ ችግሮች
ቃር (ሃርትበርን)
በግራ በኩል የሆድ ህመም፦ ጋዝ ብቻ ነው? ጋዝ፣ ሆድ ድርቀትና ዳይቨርቲኩላይቲስ ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን