የቶንሲል ጠጠር፦ መጥፎ የአፍ ጠረንና ሕክምናው

Name: የቶንሲል ጠጠር፦ መጥፎ የአፍ ጠረንና ሕክምናው
Creator: Hikimna

Tonsil stones: bad breath and treatment options

ቪዲዮ · Dr. Abiy

ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-19

የቶንሲል ጠጠር (tonsil stones) በቶንሲል ላይ ባሉ ትናንሽ ጉድጓዶች ውስጥ የሚፈጠር ነጭ ወይም ቢጫ ጠንካራ ነገር ነው። የምግብ ቅሪት፣ የሞቱ ሴሎችና ባክቴሪያ ተጠራቅመው ከጊዜ በኋላ ይጠነክራሉ። PubMed።

ትናንሽ የቶንሲል ጠጠሮች የተለመዱ ናቸው፤ ብዙ ጊዜም ከባድ ጉዳት አያደርሱም። ብዙዎቹ ያለ ቀዶ ሕክምና ይታያሉ፤ ትልቅ ሆነው በራሳቸው መውጣት ሲያቅታቸው ብቻ አልፎ አልፎ ቀዶ ሕክምና ያስፈልጋል። PubMed።

የቶንሲል ጠጠር በራሱ ብዙ ጊዜ አስቸኳይ አይደለም። ከሚከተሉት አንዱ ካለ ግን ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦

እነዚህ ከጠጠር ሌላ፣ እንደ ቶንሲል አካባቢ መግል መቋጠር (abscess) ያለ ሕክምና የሚፈልግ ችግር ሊያሳዩ ይችላሉ። MedlinePlus።

ጥርስዎንና ምላስዎን በየቀኑ በደንብ ይቦርሹ፤ ውሃ በብዛት ይጠጡ።
አዋቂዎችና ትልልቅ ልጆች በሞቀ የጨው ውሃ ሊጉመጠመጡ ይችላሉ። ግማሽ የሻይ ማንኪያ ጨው በአንድ ብርጭቆ ሞቅ ያለ ውሃ ውስጥ ያሟሙ፤ ተጉመጥምጠው ይትፉ፤ አይዋጡ። ትናንሽ ልጆች የጨው ውሃ መጉመጥመጥ የለባቸውም። NHS።
መጉመጥመጥ ጠጠሩን ለማላቀቅ ሊረዳ ይችላል፤ ዘላቂ መፍትሄ ግን አይደለም። ጠጠሩ ተመልሶ ሊፈጠር ይችላል።
ጠጠሩን በሹል ነገር፣ በጣት ወይም በጥፍር ለማውጣት አይሞክሩ። ቶንሲሉን ሊያቆስልና ሊያደማ ይችላል።
መጥፎ ጠረን ሁሉ ከቶንሲል ጠጠር ብቻ አይመጣም። የጥርስና የድድ ችግሮችም ምክንያት ሊሆኑ ይችላሉ።

ምልክቶች

ብዙ ሰዎች ምንም ምልክት ላይኖራቸው ይችላል።

ሐኪም መቼ ማየት?

ጠጠሩ ተደጋግሞ ከተፈጠረ፣ ትልቅ ከሆነ ወይም መጥፎ ጠረኑ የዕለት ኑሮዎን ካስቸገረ የጆሮ፣ አፍንጫና ጉሮሮ (ENT) ሐኪም ያማክሩ።
ደጋግመው የሚያስቸግሩ የቶንሲል ጠጠሮች ቶንሲልን በቀዶ ሕክምና ለማውጣት (tonsillectomy) ከሚታሰቡ ምክንያቶች አንዱ ናቸው። ውሳኔው ጥቅምና ጉዳቱን ከሐኪም ጋር በመነጋገር ይወሰናል። MedlinePlus።
ከቀዶ ሕክምና በፊት መጥፎው ጠረን በእርግጥ ከቶንሲል መሆኑ መረጋገጥ አለበት። ቀዶ ሕክምና ጠረኑን እንደሚያሻሽል ሪፖርቶች ቢኖሩም፣ ጠንካራ ጥናቶች ውስን ናቸው፤ ለአዋቂዎች ያነሰ ቀዶ ሕክምና የሚጠይቁ አማራጮችም ሊኖሩ ይችላሉ። PubMed።
አንዱ ቶንሲል ብቻ ከሌላው በግልጽ ከተለቀ፣ ቁስል ካለው ወይም ደም ከታየ ሐኪም ይዩ።
የጉሮሮ ሕመም ከትኩሳት ጋር ከቀጠለ ወይም ተደጋጋሚ የቶንሲል ኢንፌክሽን (tonsillitis) ካለብዎ ይመርመሩ።

መከላከያ