ጥሬ ወይም በደንብ ያልበሰለ ቀይ ቦሎቄ (Red kidney beans) መመረዝ እና በደህና የማብሰያ መንገድ

ቀይ ቦሎቄ (red kidney beans) ጠቃሚ የፕሮቲንና የፋይበር ምግብ ነው። ጥሬው ግን ፋይቶሄማግሉቲኒን (phytohaemagglutinin) የሚባል መርዛማ ፕሮቲን (lectin) ይዟል። ይህ ንጥረ ነገር በደንብ በመቀቀል ይጠፋል።

ጥሬ ወይም በደንብ ያልበሰለ ቦሎቄ ሲበላ አንጀትን ያቆጣል። አራት ወይም አምስት ጥሬ ፍሬዎች ብቻ እንኳን ሕመም ሊያመጡ ይችላሉ። በዝቅተኛ ሙቀት ለረጅም ሰዓት ማብሰል (ለምሳሌ በስሎው ኩከር ወይም ውሃው ሳይፈላ) መርዙን ሙሉ በሙሉ ላያጠፋው ይችላል።

ብዙ ጊዜ ሕመሙ በጥቂት ሰዓታት ውስጥ በራሱ ይሻላል። አልፎ አልፎ ግን በተለይ በሕፃናት ላይ ከፍተኛ የፈሳሽ ማነስ ሊያመጣ ይችላል፤ በኢትዮጵያ እንዲህ ዓይነት ከባድ ሁኔታ ሪፖርት ተደርጓል።

ቦሎቄን በደህና ለማብሰል፦

• የደረቀ ቦሎቄን ሌሊቱን ሙሉ (ቢያንስ 12 ሰዓት) በውሃ ይዘፍዝፉ።
• የተዘፈዘፈበትን ውሃ ይድፉ፤ ቦሎቄውን ያጥቡ።
• በአዲስ ውሃ ያፍሉት፤ ውሃው በኃይል መፍላት ከጀመረ በኋላ ቢያንስ 10 ደቂቃ በኃይል እየፈላ እንዲቆይ ያድርጉ።
• ከዚያ ቦሎቄው ሙሉ በሙሉ እስኪለሰልስ ድረስ ያብስሉ። ጠጣር የሆኑ ፍሬዎች ገና አልበሰሉም።
• ስሎው ኩከር (slow cooker) ብቻ ወይም ውሃው የማይፈላበት ዝቅተኛ ሙቀት አይጠቀሙ፤ መጀመሪያ በኃይል ያፍልቱ።
• የታሸገ (canned) ቦሎቄ ቀድሞ የበሰለ ስለሆነ ለመብላት ደህና ነው።

ሕመም ከያዘዎት፦

• ትንሽ ትንሽ እያሉ ብዙ ጊዜ ፈሳሽ ይጠጡ፤ ለሕፃናት ኦ አር ኤስ (ORS) ይስጡ።
• ሲሻልዎ ቀለል ያለ ምግብ ይጀምሩ።
• ሕፃናትና አረጋውያንን በቅርበት ይከታተሉ።