በእርግዝና ወቅት የደም ግፊትና ኤክላምፕሲያ

High Blood Pressure During Pregnancy and Eclampsia

በሐኪም (MD) የተጻፈ · Written by an MD · 2026-09-20

ድንገተኛ አደጋ ነው? መጀመሪያ ይደውሉ።

911 አሜሪካ · 907 አዲስ አበባ · ሌላ ቦታ ከሆኑ የአካባቢዎን የድንገተኛ እርዳታ ያነጋግሩ።

ምንድን ነው?

ፕሪኤክላምፕሲያ (preeclampsia) ከ20ኛው የእርግዝና ሳምንት በኋላ የሚከሰት፣ የደም ግፊት (blood pressure) መጨመርንና በሽንት ውስጥ የፕሮቲን መገኘትን የሚያካትት እጅግ አደገኛ የእርግዝና ወቅት የጤና እክል ነው። ብዙ ጊዜ ምንም ዓይነት ምልክት ላያሳይ ይችላል።

ችግሩ ተባብሶ ወደ መንቀጥቀጥ ወይም የሚጥል በሽታ መሰል ጥቃት ሲቀየር ኤክላምፕሲያ (eclampsia) ይባላል። ይህ ለእናቲቱም ሆነ ለፅንሱ ህይወት አስጊ ነው።

ለዚህም ነው በእርግዝና ክትትል ወቅት የደም ግፊትና የሽንት ምርመራ (urine test) አዘውትሮ የሚደረገው። ችግሩን ምልክት ሳያሳይ ቀድሞ ለመለየት ይረዳል። አደጋው ከወሊድ በኋላ ባሉት ቀናትም ሊከሰት ወይም ሊቀጥል ስለሚችል፣ ከወለዱ በኋላም የደም ግፊት ክትትል ያስፈልጋል።

አደገኛ ምልክቶች

ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ 911 (US) ወይም 907 (አዲስ አበባ) ይደውሉ፦

መንቀጥቀጥ ወይም የሚጥል በሽታ መሰል ጥቃት (eclampsia)።
ራስን መሳት።
ከባድ የማይለቅ ራስ ምታት ከዓይን ብዥታ ጋር።
ከባድ የትንፋሽ ማጠር።
የፅንሱ እንቅስቃሴ መቆም።

እናትየው መንቀጥቀጥ ከጀመረች፦ በአፏ ምንም ነገር አያስገቡ፣ በጎን አጋድመው ደህንነቷን ይጠብቁ፣ በፍጥነት ወደ ጤና ተቋም ይውሰዱ። ቤት ውስጥ ማከም (home treatment) አይቻልም።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ፕሪኤክላምፕሲያ ቤት ውስጥ አይታከምም። ሕክምናው፣ የማግኒዚየም ሰልፌት (magnesium sulfate) እና የደም ግፊት ማስተካከያ መድኃኒት፣ በሆስፒታል ብቻ ይሰጣል። የእናትንና የልጁን ህይወት ለመታደግ ወሳኝ ነው።
ሁሉንም የቅድመ ወሊድ ቀጠሮዎች ያክብሩ። በየቀጠሮው የደም ግፊትዎና ሽንትዎ ይመርመር።
ራስ ምታት፣ የዓይን ብዥታ፣ እብጠት ወይም የፅንስ እንቅስቃሴ ለውጥ ሲኖር ቀጠሮ ሳይጠብቁ ይሂዱ።
ሐኪሞች ለአንዳንድ እናቶች አስፕሪን (aspirin) እና ካልሲየም (calcium) ሊያዙ ይችላሉ። ያለ ባለሙያ ትእዛዝ ግን ማንኛውንም መድኃኒት በራስዎ አይውሰዱ።
ከወለዱ በኋላም የደም ግፊትዎን መከታተልዎን ይቀጥሉ።
መንቀጥቀጥ ሲኖር በአፏ ውሃም ሆነ መድኃኒት አያስገቡ።

ምልክቶች

ብዙ ጊዜ ምልክት የለውም። ሲኖር ግን፦