መናድ
Seizure
በሕክምና ባለሙያ የተገመገመ · Reviewed by a medical professional · 2026-09-20
ድንገተኛ አደጋ ነው? መጀመሪያ ይደውሉ።
911 አሜሪካ · 907 አዲስ አበባ · ሌላ ቦታ ከሆኑ የአካባቢዎን የድንገተኛ እርዳታ ያነጋግሩ።
ምንድን ነው?
መናድ (seizure) ማለት በአእምሮ ውስጥ የሚፈጠር ጊዜያዊ የኤሌክትሪክ መዛባት ነው። ይህ መዛባት ጊዜያዊ የባህሪ ወይም የእንቅስቃሴ ለውጥ ያመጣል። ብዙውን ጊዜ በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ በራሱ ይቆማል።
አደገኛ ምልክቶች
- መናዱ ከአምስት ደቂቃ በላይ ከቆየ።
- ሰውየው ሙሉ በሙሉ ወደ ቀድሞ ንቃቱ ሳይመለስ ተደጋጋሚ መናድ ካጋጠመው።
- ለመጀመሪያ ጊዜ የተከሰተ መናድ ከሆነ።
- በነፍሰጡር እናት ላይ ከተከሰተ።
- በውሃ ውስጥ ከተከሰተ።
- ሰውየው ሲወድቅ ከባድ ጉዳት ከደረሰበት።
- የመተንፈስ ችግር ካሳየ፣ ወይም መናዱ ካለፈ በኋላ ለመንቃት ከተቸገረ።
ቤት ውስጥ
- በመጀመሪያ ራስዎን ያረጋጉ። ከሰውየው አጠገብ ይቆዩ።
- መናዱ የተጀመረበትን ሰዓት በትክክል ይመዝግቡ። ስንት ደቂቃ እንደቆየ ማወቅ ለሐኪም ወሳኝ ነው።
- በአካባቢው ያሉ አደገኛ፣ ጠንካራና ስለታም እቃዎችን በፍጥነት ያርቁ።
- ጭንቅላቱን ለመጠበቅ ከሥሩ ለስላሳ ነገር ያስቀምጡ። በአንገቱ ዙሪያ የታሰረ ልብስ ካለ ያላሉ።
- የመተንፈሻ ቱቦ ክፍት እንዲሆንና ምራቅ ወደ ሳንባ እንዳይገባ፣ ሰውየውን በቀስታ ወደ ጎን ያዙሩ።
- መንቀጥቀጡን በጉልበት ለማስቆም አይሞክሩ፤ አጥብቀው አይያዙ። ተጨማሪ ጉዳት ያስከትላል። በራሱ ጊዜ እስኪቆም ይጠብቁ።
- በአፉ ውስጥ ማንኛውንም ነገር (ማንኪያ፣ ጨርቅ ወይም ጣት) በፍጹም አያስገቡ። የጥርስ ስብራት ወይም የመታፈን አደጋ ያስከትላል።
- መንቀጥቀጡ ቆሞ ሰውየው ሙሉ በሙሉ ነቅቶ በደንብ እስኪቀመጥ ድረስ፣ ምንም ዓይነት ምግብ ወይም ውሃ አይስጡ።
ምልክቶች
- ድንገተኛ መደንዘዝ።
- ከቁጥጥር ውጪ የሆነ የሰውነት መንቀጥቀጥ።
- አፍጦ መቅረት፤ ለጥሪ አለመመለስ።
- ራስን መሳት።
- መናዱ ካለፈ በኋላ ለጥቂት ጊዜ ግራ መጋባት ወይም ድካም።
ብዙውን ጊዜ መናድ በጥቂት ደቂቃዎች ይቆማል።
ሐኪም መቼ ማየት?
- ለመጀመሪያ ጊዜ መናድ ካጋጠመ፣ አጭር ቢሆንም እንኳ ምክንያቱን ለማወቅ ሐኪም ያማክሩ።
- መናድ በተደጋጋሚ ከተከሰተ። ይህ የሚጥል በሽታ (epilepsy) ሊሆን ስለሚችል ምርመራ ያስፈልጋል።
- መናዱን ያስከተለው ከፍተኛ ትኩሳት፣ የደም ስኳር ማነስ ወይም የጭንቅላት አደጋ ከሆነ፣ ዋናው ችግር መታከም አለበት።
- በሽታው ከታወቀ በኋላ መደበኛ ክትትል ያድርጉ፤ የታዘዘውን መድኃኒት ያለማቋረጥ ይውሰዱ።
መከላከያ
- የታዘዘልዎትን መድኃኒት በሰዓቱና ያለማቋረጥ ይውሰዱ።
- መደበኛ የሐኪም ክትትል አያቋርጡ።
- በቂ እንቅልፍ ያግኙ።
- ከፍተኛ ትኩሳት፣ የደም ስኳር ማነስ ወይም የመሳሰሉት መንስኤዎች ሲኖሩ ቶሎ ሕክምና ያግኙ።
- ጭንቅላትን ከጉዳት ይጠብቁ፦ በመኪና የደህንነት ቀበቶ፣ በሞተር ሳይክል የራስ ቁር ይጠቀሙ።
- ታማሚዎችን ከማግለል ይልቅ ሥነ ልቦናዊ ድጋፍ ያድርጉ፤ መድኃኒታቸውን በሰዓቱ እንዲወስዱ ያበረታቱ።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- የመናዴ ምክንያት ምንድን ነው? የሚጥል በሽታ ነው?
- ምን ዓይነት ምርመራ ያስፈልገኛል?
- መድኃኒት መውሰድ አለብኝ? ለምን ያህል ጊዜ?
- መንዳት፣ መዋኘት ወይም መሥራት እችላለሁ?
ጥያቄዎችና መልሶች · 1
rahm…
አላህ ይጨምርልህ ዶክተር እባክህ የኔንም ልጅ ስራልኝ ዛሬ ጭራሽ ተኝታ በአፏ ነጭ ምራቅ አመጣችብኝ ተጨነኩኝ ኧረ ዶክተር
ሕክምና
ስትተኛ ነጭ ምራቅ ሲወጣ ሰውነቷ ከተንቀጠቀጠ፣ ከደነዘዘች ወይም ቶሎ ካልነቃች ዛሬውኑ ሀኪም ቤት መውሰድ ያስፈልጋል። አፏን ከፍታ ስትተኛ ብቻ የሚፈስ ምራቅ ከሆነ ግን በአፍንጫ መታፈን ሊሆን ይችላል።
ተያያዥ ርዕሶች
የሚጥል በሽታ
የሚጥል በሽታና በድንገተኛ መንቀጥቀጥ ጊዜ የሚደረግ የመጀመሪያ እርዳታ
የጭንቅላት ጉዳት
በሕፃናትና ልጆች ላይ ትኩሳት፣ የአደጋ ምልክቶችና ሕክምና መፈለጊያ ጊዜበሕክምና ባለሙያ የተገመገመ። ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን