የሳንባ ኢንፌክሽን ወይም ኒሞኒያ

ጤናማ ሳንባ ውስጥ አልቪዮላይ (alveoli) የሚባሉ በጣም ትንንሽ የአየር ከረጢቶች አሉ። እነዚህ ከረጢቶች ኦክስጅንን ከአየር ወደ ደም ያስተላልፋሉ። የሳንባ ኢንፌክሽን ወይም ኒሞኒያ (pneumonia) ሲከሰት፣ እነዚህ ከረጢቶች በፈሳሽና በኢንፌክሽን ቅሪት ይሞላሉ። ስለዚህ ኦክስጅን ወደ ደም መግባቱ ይቀንሳል፣ መተንፈስም ይከብዳል።

ኒሞኒያ በባክቴሪያ (bacteria) ወይም በቫይረስ (virus) ሊከሰት ይችላል። ማንኛውም ዕድሜ ያለው ሰው ሊይዘው ይችላል፤ ግን ከአምስት ዓመት በታች ያሉ ሕፃናት፣ ከ65 ዓመት በላይ የሆኑ አዛውንቶችና መከላከያቸው የደከመ ሰዎች የበለጠ ይጋለጣሉ።

ሳልና ትኩሳት ብቻ መስሎ የጀመረ ሕመም ከባድ የትንፋሽ ችግር ሊሆን ይችላል። በኢትዮጵያ ኒሞኒያ ከሕፃናት ሞት ዋና ምክንያቶች አንዱ ነው። ቀድሞ ማወቅና ትክክለኛ ሕክምና ማግኘት ሕይወት ያድናል።

• በቂ ዕረፍት ያድርጉ፤ በቂ ፈሳሽ ይጠጡ።
• ትኩሳትና ሕመም ለማስታገስ የባለሙያ ምክር ይከተሉ።
• አንቲባዮቲክ (antibiotic) ከታዘዘ በተባለው ሰዓትና መጠን ይውሰዱ። ምልክቱ ቢሻልም ሐኪሙን ሳያማክሩ አያቋርጡ፤ ከሌላ ሰው ጋር አይጋሩ።
• ያለ ሐኪም ትዕዛዝ አንቲባዮቲክ አይጀምሩ። በቫይረስ ለተከሰተ ኒሞኒያ አንቲባዮቲክ አይሰራም።
• ትንባሆና ጭስ ሳንባን የበለጠ ስለሚጎዱ ሙሉ በሙሉ ያስወግዱ። ማጨስንና የማብሰያ ጭስን ከታመመው ሰው ያርቁ።
• የታመመው ሕፃን ከሆነ ማጥባትንና መመገብን ይቀጥሉ፤ አተነፋፈሱን በቅርብ ይከታተሉ።
• ምልክቶቹ እየባሱ ከሆነ አይጠብቁ።