አስም፣ ትክክለኛ የኢንሄለር አጠቃቀምና የቤት ውስጥ ጭስ

Asthma, Correct Inhaler Use and Indoor Smoke

በሕክምና ባለሙያ የተገመገመ · Reviewed by a medical professional · 2026-09-20

ምንድን ነው?

አስም (asthma) ሥር የሰደደ የመተንፈሻ አካል ችግር ነው። ተለዋዋጭ የሆነ የትንፋሽ ማጠር፣ ሳል፣ የደረት መጨናነቅ እና ሲርሲር የሚል የትንፋሽ ድምፅ (wheezing) ያመጣል።

አደገኛ ምልክቶች

በሽተኛው በመደበኛነት መናገር ወይም መራመድ ካልቻለ።
የከንፈር መጥቆር (blue lips)።
ከፍተኛ የሆነ የመተንፈስ ትግል።
ፈጣን እፎይታ የሚሰጠው መድኃኒት (reliever) በተደጋጋሚ ተወስዶ ምንም ለውጥ ካላመጣ። ወደ ድንገተኛ ክፍል ይሂዱ።

ቤት ውስጥ

ሁለት ዓይነት መድኃኒት አለ፦ ፈጣን እፎይታ የሚሰጠው ኢንሄለር (reliever) እና ዘላቂ መቆጣጠሪያው (inhaled-steroid controller)። ሁለቱን ይለዩ፤ እንደታዘዘው ይጠቀሙ።
የህመም ምልክት ባይኖርም መቆጣጠሪያ መድኃኒትዎን የጤና ባለሙያ ሳያማክሩ አያቋርጡ።
ኢንሄለር አጠቃቀም፦ በሚገባ ያንቀጥቅጡ፣ ትንፋሽዎን ወደ ውጭ ያስወጡ፣ ከንፈርዎን በመሳሪያው ዙሪያ አጥብቀው ይያዙ።
አንድ ጊዜ ብቻ ይጫኑ፤ በተመሳሳይ ጊዜ ትንፋሽዎን በቀስታና በጥልቀት ወደ ውስጥ ይሳቡ።
ከተቻለ ትንፋሽዎን ለአስር ሰከንድ ያህል አምቀው ያቆዩ፤ መድኃኒቱ በሳንባ ውስጥ በደንብ ይሰራጫል።
ስፔሰር (spacer) የተባለውን የፕላስቲክ መሳሪያ ይጠቀሙ። መድኃኒቱ በአፍ ውስጥ ከመቅረት ይልቅ ወደ ሳንባ በተሻለ እንዲገባ ይረዳል።
ስቴሮይድ ያለበትን ኢንሄለር ከተጠቀሙ በኋላ አፍዎን በንጹህ ውሃ ይጉመጥምጡ፤ በአፍ ውስጥ የፈንገስ ኢንፌክሽን እንዳይፈጠር ይከላከላል።
በቤት ውስጥ የትምባሆ ጭስ ሙሉ በሙሉ ያስወግዱ፤ የከሰልና የማገዶ እንጨት ጭስ ይቀንሱ።
የዕጣን ጭስ፣ አቧራና ሻጋታን (mould) በበቂ የቤት ውስጥ አየር ዝውውር ያርቁ። ቤተሰብን ከመውቀስ ይልቅ አብረው መፍትሔ ይፈልጉ።

ምልክቶች