የሳንባ ኢንፌክሽን ወይም ኒሞኒያ
Pneumonia
በሕክምና ባለሙያ የተገመገመ · Reviewed by a medical professional · 2026-09-20
ምንድን ነው?
ጤናማ ሳንባ ውስጥ አልቪዮላይ (alveoli) የሚባሉ በጣም ትንንሽ የአየር ከረጢቶች አሉ። እነዚህ ከረጢቶች ኦክስጅንን ከአየር ወደ ደም ያስተላልፋሉ። የሳንባ ኢንፌክሽን ወይም ኒሞኒያ (pneumonia) ሲከሰት፣ እነዚህ ከረጢቶች በፈሳሽና በኢንፌክሽን ቅሪት ይሞላሉ። ስለዚህ ኦክስጅን ወደ ደም…
አደገኛ ምልክቶች
- ከባድ ትንፋሽ ማጠር ወይም ለመተንፈስ መታገል።
- ከንፈር ወይም ፊት ሰማያዊ መሆን።
- የማይቆም የደረት ሕመም።
- መንቃት አለመቻል ወይም ከፍተኛ ግራ መጋባት።
- በሕፃናት፦ መጥባት ወይም መጠጣት አለመቻል፣ ከፍተኛ ድካም፣ ያልተለመደ እንቅልፍ፣ መንቀጥቀጥ፣ ሲተነፍሱ የደረት ክፍል ወደ ውስጥ መሳብ።
ቤት ውስጥ
- በቂ ዕረፍት ያድርጉ፤ በቂ ፈሳሽ ይጠጡ።
- ትኩሳትና ሕመም ለማስታገስ የባለሙያ ምክር ይከተሉ።
- አንቲባዮቲክ (antibiotic) ከታዘዘ በተባለው ሰዓትና መጠን ይውሰዱ። ምልክቱ ቢሻልም ሐኪሙን ሳያማክሩ አያቋርጡ፤ ከሌላ ሰው ጋር አይጋሩ።
- ያለ ሐኪም ትዕዛዝ አንቲባዮቲክ አይጀምሩ። በቫይረስ ለተከሰተ ኒሞኒያ አንቲባዮቲክ አይሰራም።
- ትንባሆና ጭስ ሳንባን የበለጠ ስለሚጎዱ ሙሉ በሙሉ ያስወግዱ። ማጨስንና የማብሰያ ጭስን ከታመመው ሰው ያርቁ።
- የታመመው ሕፃን ከሆነ ማጥባትንና መመገብን ይቀጥሉ፤ አተነፋፈሱን በቅርብ ይከታተሉ።
- ምልክቶቹ እየባሱ ከሆነ አይጠብቁ።
ምልክቶች
- ሳል፤ አክታ ሊኖር ወይም ላይኖር ይችላል።
- ትኩሳትና ብርድ ብርድ ማለት።
- ድካም።
- የደረት ሕመም።
- ትንፋሽ ማጠር።
- ምልክቱ እንደ ዕድሜና እንደ መንስኤው ይለያያል።
- በሕፃናት ላይ፦ በፍጥነት መተንፈስ፣ ሲተነፍሱ የደረት ክፍል ወደ ውስጥ መሳብ፣ መጥባት ወይም መጠጣት አለመቻል።
ሐኪም መቼ ማየት?
- ሳል፣ ትኩሳትና ትንፋሽ ማጠር አብረው ካሉ።
- ምልክቶቹ እየባሱ ከሆነ ወይም ከጥቂት ቀናት በኋላ ካልተሻሉ።
- ሕፃን በፍጥነት እየተነፈሰ ከሆነ ወይም ደረቱ ወደ ውስጥ የሚሳብ ከሆነ።
- አዛውንት፣ ሥር የሰደደ በሽታ ያለበት ወይም መከላከያው የደከመ ሰው ከታመመ።
- የጤና ባለሙያው ምልክቶቹን ይጠይቃል፣ ሳንባን በስቴቶስኮፕ (stethoscope) ያዳምጣል፣ በደም ያለውን ኦክስጅን ይለካል። እንደ ሁኔታው የደረት ኤክስሬይ (chest X-ray)፣ የደም ወይም የአክታ ምርመራ ሊያስፈልግ ይችላል።
- ከባድ ኒሞኒያ ካለ ሆስፒታል ውስጥ ኦክስጅን፣ በደም ሥር ፈሳሽና ተጨማሪ ሕክምና ሊያስፈልግ ይችላል።
መከላከያ
- ለዕድሜና ለጤና ሁኔታ የሚሰጡ የኒሞኮከስ (pneumococcal)፣ የኢንፍሉዌንዛ (flu) እና የኮቪድ (COVID) ክትባቶችን ይከታተሉ።
- ለሕፃናት የመደበኛ ክትባት መርሐ ግብርን ያጠናቅቁ።
- እጅን በደንብ ይታጠቡ፤ ሳልን ይሸፍኑ።
- ከታመመ ሰው ጋር ያለውን ቅርብ ንክኪ ይቀንሱ።
- ማጨስን ያቁሙ፤ ቤት ውስጥ ከጭስ ነጻ ያድርጉ።
- ሕፃናትን ጡት ማጥባትና በቂ ምግብ መስጠት መከላከያቸውን ያጠናክራል።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- የእኔ ኒሞኒያ በባክቴሪያ ነው ወይስ በቫይረስ? አንቲባዮቲክ ያስፈልገኛል?
- ቤት መታከም እችላለሁ ወይስ ሆስፒታል መግባት አለብኝ?
- ምን ምልክት ካየሁ ወዲያውኑ ልመለስ?
- ለእኔ ወይም ለልጄ የኒሞኮከስ ወይም የኢንፍሉዌንዛ ክትባት ያስፈልጋል?
ምንጮች
- WHO. Pneumonia in children fact sheet.
- CDC. Pneumonia.
- NHS. Pneumonia.
ጥያቄዎችና መልሶች · 1
layl…
dokittar lijjem banimoniyya iyatasaqayye naw min yishallal
ሕክምና
Pneumonia bemedhanit yemidan new, jemiro kehone mulu korsun yicharsu, fesash ena tut abzitew yistu. Tinfash kefetene, derete wede wust kegeba weyim metetat kalchale bechekul hakim bet yiwsedu.
ተያያዥ ርዕሶች
በሕፃናትና ልጆች ላይ ትኩሳት፣ የአደጋ ምልክቶችና ሕክምና መፈለጊያ ጊዜ
የአራስ ሕፃን አደገኛ ምልክቶች
የሳንባ ነቀርሳ
አስም፣ ትክክለኛ የኢንሄለር አጠቃቀምና የቤት ውስጥ ጭስበሕክምና ባለሙያ የተገመገመ። ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን