ፓይሎናይዳል ሳይነስ፦ ከመቀመጫ በላይ የሚወጣ ትንሽ ቀዳዳ፣ ከፊስቱላ እንዴት ይለያል?
Pilonidal sinus: a small hole above the buttocks and how it differs from anal fistula
ቪዲዮ · Dr. Dabessa Mosisa
ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-31
ምንድን ነው?
ፓይሎናይዳል ሳይነስ (pilonidal sinus) በመቀመጫ መካከል፣ ከላይኛው ክፍል፣ ከወገብ በታች ወደ ጭራ አጥንቱ አካባቢ የሚወጣ ትንሽ ቀዳዳ ወይም ዋሻ ነው። ብዙ ጊዜ በመሀል መስመር ላይ ይገኛል፤ አንዳንድ ጊዜ ግን ወደ ቀኝ ወይም ወደ ግራ ወጣ ብሎ ይታያል። አንድ ቀዳዳ ብቻ የሚታይ ቢመስልም ከአንድ በላይ ትናንሽ ቀዳዳዎች ሊኖሩ ይችላሉ።
ዋናው መነሻ ፀጉር ወደ ቆዳው ውስጥ መግባቱ ነው ተብሎ ይታሰባል። ግፊት ወይም ፍትጊያ በመቀመጫ መካከል ያለውን ፀጉር ወደ ውስጥ ሊገፋ ይችላል። ፀጉራቸው ብዙ በሆነ ወንዶች ላይ ይበዛል፤ ለረጅም ሰዓት መቀመጥም እድሉን ይጨምራል።
ብዙ ሰዎች ኢንፌክሽን እስኪይዘው ድረስ ቀዳዳውን አያስተውሉትም።
አደገኛ ምልክቶች
የሚከተሉት የኢንፌክሽን ምልክቶች ናቸው፤ ሕክምና ያስፈልጋቸዋል፦
- በመቀመጫ መካከል ከላይ የሚያም፣ ያበጠ፣ የሚደማ ወይም መግል የሚያወጣ እብጠት።
- ለመቀመጥ የሚያስቸግር ድንገተኛ ህመምና እብጠት።
- ከዚህ ጋር ትኩሳት ወይም ሰውነት መድከም።
እነዚህ ምልክቶች በጥቂት ቀናት ውስጥ በፍጥነት ሊባባሱ ይችላሉ። ቤት ውስጥ እብጠቱን አይጭምቁ ወይም አይቅደዱ።
ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?
- ኢንፌክሽን የሌለው ሳይነስ ብዙ ጊዜ ሕክምና አያስፈልገውም፤ እየተከታተሉ መጠበቅ ይመከራል።
- በመቀመጫ መካከል ያለውን ቦታ በየጊዜው በመታጠብ ንጹሕና ደረቅ አድርገው ይያዙ።
- ሐኪም ካልመከረዎት በስተቀር አካባቢውን አይላጩ።
- ለረጅም ሰዓት ያለእረፍት ከመቀመጥ ይቆጠቡ፤ ለስላሳ የጥጥ የውስጥ ሱሪ ይልበሱ።
ከፊስቱላ እንዴት ይለያል?
ቀዳዳው ወደ ፊንጢጣ ሲቀርብ ከፊንጢጣ ፊስቱላ (anal fistula) ጋር በጣም ይመሳሰላል። ስለዚህ አንዳንድ ጊዜ እንደ ፊስቱላ ታክሞ ያውቃል።
- የፓይሎናይዳል ሳይነስ ቀዳዳዎች በቆዳው ላይ ብቻ ናቸው፤ ከፊንጢጣ ውስጥ ጋር አይገናኙም።
- ፊስቱላ ደግሞ ከፊንጢጣ ውስጥ ጋር የሚገናኝ ዋሻ አለው።
ሁለቱን መለየት ሕክምናውን ስለሚወስን በጣም አስፈላጊ ነው። ሐኪሙ ብዙ ጊዜ በማየትና በመመርመር ይለያል። ግልጽ ካልሆነ የኤምአርአይ (MRI) ምርመራ ሁለቱን በአስተማማኝ ሁኔታ ለመለየት ይረዳል።
ሐኪም መቼ ማየት?
- ከላይ የተጠቀሱት የኢንፌክሽን ምልክቶች ከታዩ ሳይዘገዩ ሐኪም ያማክሩ።
- ኢንፌክሽኑ ደጋግሞ ከመጣ፣ ወይም ፈሳሽ፣ መግል ወይም ደም ማውጣቱ ከቀጠለ።
- ቀዳዳው ወደ ፊንጢጣ ቅርብ ሆኖ ፊስቱላ ነው ወይስ ሳይነስ የሚለው ግልጽ ካልሆነ።
ያበጠና መግል የያዘ እብጠት ብዙ ጊዜ ተቀዶ መግሉ መውጣት ያስፈልገዋል። ደጋግሞ ለሚመጣ ወይም ለትልቅ ሳይነስ ቀዶ ሕክምና ሊታሰብ ይችላል።
ከቀዶ ሕክምና በኋላ
ቀዳዳዎቹ ብዙ ሲሆኑ፣ ከቀዶ ሕክምና በኋላም በሽታው ተመልሶ ሊመጣ ይችላል። ለዚህ ነው አንዳንድ የቀዶ ሐኪሞች በቀዶ ሕክምና ጊዜ ቀለም (methylene blue) ተጠቅመው ሁሉንም ትናንሽ ቀዳዳዎችና ዋሻዎች የሚፈልጉት፤ ጥናቶች ይህ በሽታው ተመልሶ የመምጣት እድልን ሊቀንስ እንደሚችል ያሳያሉ። ቁስሉን ንጹሕ አድርገው ይያዙ፤ ምልክቶቹ ከተመለሱ ቀዶ ሐኪምዎን ያማክሩ።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- ይህ ፓይሎናይዳል ሳይነስ ነው ወይስ ፊስቱላ?
- ኢንፌክሽን አለው? ሕክምና ያስፈልገዋል?
- ምን ያህል ቀዳዳዎች አሉ? ምርመራ (እንደ MRI) ያስፈልገኛል?
- ተመልሶ እንዳይመጣ ምን ላድርግ?
ምንጮች
- https://www.nhs.uk/conditions/pilonidal-sinus/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12601210/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41752637/
ጥያቄዎችና መልሶች
የመጀመሪያውን ጥያቄ ይጠይቁ።
ተያያዥ ርዕሶች
የፊንጢጣ መሰንጠቅ፦ መንስኤዎቹና ቤት ውስጥ የሚረዱ ነገሮች
በሰገራ ደም መታየት፦ የደሙ ቀለም ምን ይነግራል?
Hooksisuu naannoo qaawwa hudduu: sababoota isaa fi maal gochuu dandeenya ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን