Hooksisuu naannoo qaawwa hudduu: sababoota isaa fi maal gochuu dandeenya

Hooksisuun naannoo qaawwa hudduu (pruritus ani) rakkoo namoota baay’ee mudatuudha. Yeroo baay’ee galgala, halkan ykn yeroo dafqa baay’ee jiru cimaa ta’a. Namoota tokko tokko irratti yeroo gabaabaaf dhufee bada; kaan irratti yeroo dheeraa tura ykn deebi’ee dhufa.

Sababoota beekamoo keessaa:

• Sagaraa gogaa naannoo qaawwa hudduu tuquu, keessumaa yeroo sagaraan xiqqaan ofii malee bahu ykn sirriitti hin qulqulleeffamne.
• Dafqa cimaa fi ho’a.
• Nyaata urgooftuu (spicy food), kaafeeyinii, alkoolii fi muduraa citrus.
• Raammoo xixiqqoo (threadworms ykn pinworms), keessumaa ijoollee irratti; halkan caalaa hooksisa.
• Saamunaa cimaa ykn urgaa’aa, shittoo ykn paawudarii naannoo sanatti fayyadamuu.
• Dhibee gogaa akka eczema fi psoriasis.
• Baabasiirii (haemorrhoids), infeekshinii fangasii ykn infeekshinii walqunnamtii saalaatiin daddarbu (STI).

Yeroo tokko tokko sababni ifa ta’e hin argamu. Hooksisuun kun yeroo baay’ee dhibee cimaa irraa hin dhufu; garuu darbee darbee mallattoo dhibee sukkaaraa ykn kaansarii qaawwa hudduu ta’uu danda’a. Kanaafuu yoo itti fufe ogeessaan ilaalamuu qaba.

• Erga sagaraa baaftanii booda fi osoo hin rafin dura naannoo sana suuta jedhaa dhiqadhaa; bishaan qofa ykn saamunaa urgaa hin qabne fayyadamaa.
• Erga dhiqattanii booda hin haxaa’inaa; foofaa ykn jirbii qulqulluun suuta jedhaa gogsaa.
• Uffata keessaa jirbii irraa hojjetame, bal’aa ta’e uffadhaa; ho’a fi dafqa hir’isaa.
• Faayibarii (muduraa, kuduraa, midhaan guutuu) nyaachuun gogiinsa garaa ittisaa; yeroo sagaraa baastan humnaan hin dhiibinaa.
• Hin hooqinaa. Yoo dhiisuu dadhabdan qeensa gabaabsaa, halkan gaawwanii jirbii uffadhaa.
• Saamunaa urgaa’aa, shittoo fi paawudarii naannoo qaawwa hudduutti hin fayyadaminaa; wet wipes baay’ee hin fayyadaminaa.
• Nyaata ykn dhugaatii hooksisa hammeessu (urgooftuu, kaafeeyinii, alkoolii) hir’isaa.
• Farmasistiin kriimii hooksisa salphisu gorsuu danda’a. Kriimii steroid torban tokkoo ol ofumaan hin fayyadaminaa.