የተበላሸ ጥፍር፦ መቼ ይስተካከላል፣ መቼ ቋሚ ጉዳት ይሆናል?

ጥፍር ቀለሙ ሲቀየር፣ ሲወፍር፣ ሲሰባበር፣ ሲነሳ ወይም ቅርጹ ሲጣመም "ተበላሸ" እንላለን። አብዛኛው የጥፍር ችግር ከባድ በሽታ አይደለም። የተለመዱ ምክንያቶች ጉዳት፣ ጥፍር መንከስ፣ እጅ ብዙ ጊዜ ውኃና የጽዳት ኬሚካል ውስጥ መሆን፣ እንዲሁም የጥፍር ፈንገስ (fungal nail infection) ናቸው።

አንዳንድ ጊዜ ግን የጥፍር ለውጥ የውስጥ ሕመም ምልክት ሊሆን ይችላል። ለምሳሌ ሶሪያሲስ (psoriasis)፣ የብረት ማዕድን እጥረት (iron deficiency anaemia)፣ የእንቅርት (thyroid) ችግር፣ ስኳር በሽታ፣ እንዲሁም የልብ፣ የሳንባ ወይም የጉበት በሽታ። የጥፍር ቀለም (nail polish) ብዙ መቀባትና ሰው ሰራሽ ጥፍር (artificial nails) መለጠፍም ጥፍርን ሊጎዱ ይችላሉ።

ዋናው መልእክት፦ ሕክምናው እንደ ምክንያቱ ይለያያል። በጊዜ የታከመ ብዙ የጥፍር ችግር ይሻሻላል። ጉዳቱ ከባድ ሆኖ ለረጅም ጊዜ ካልታከመ ግን ጥፍሩ የሚበቅልበት ሥር (nail matrix) ጠባሳ ሊይዝ ይችላል። ያኔ ጥፍሩ እንደ ድሮው ላይመለስ ወይም ለማከም በጣም ሊያስቸግር ይችላል።

• ብዙ ጊዜ ውኃና የጽዳት ኬሚካል ሲነኩ የጎማ ጓንት ያድርጉ።
• በጥፍርና በጣት ጫፍ ላይ የእጅ ቅባት በየጊዜው ይቀቡ።
• ጥፍርዎን በየጊዜው፣ በቀጥታ ይቁረጡ። ጠርዙን ወደ ውስጥ አይቁረጡ።
• ጥፍርና በዙሪያው ያለውን ቆዳ አይንከሱ፤ አይላጡ።
• ከጥፍር ሥር በሹል ነገር አያጽዱ።
• የጥፍር ቀለምና ሰው ሰራሽ ጥፍር ጥፍርዎን የሚጎዱ ከመሰሉ፣ ለጥቂት ጊዜ ይተዉ።
• እንደ አትሌት ፉት (athlete's foot) ያሉ የቆዳ ፈንገሶችን ችላ አይበሉ።
• ምክንያቱን ሳያውቁ ቤት ውስጥ የሚሞከሩ "መድኃኒቶች" ሕክምናን ሊያዘገዩ ይችላሉ።