ስኳር ሲወርድ፦ ምን ማድረግ አለብን?

የስኳር ታካሚ የሆኑ ሰው፣ በድንገት ማላብ፣ መንቀጥቀጥና ግራ መጋባት ጀመሩ? ስኳራቸው ወርዶ ሊሆን ይችላል። ጁስ ከመስጠታችን በፊት፣ ንቃተ ሕሊናቸው መኖሩን እናረጋግጥ። በደህና መዋጥ ይችላሉ? ይህ ጥያቄ የሚወስዱትን እርምጃ ይወስናል።

የስኳር መጠን መውረድ፣ ሃይፖግላይሲሚያ ይባላል። በተለይ ኢንሱሊን ወይም አንዳንድ የስኳር መድኃኒቶችን በሚወስዱ ሰዎች ላይ ይከሰታል። ምግብ ማዘግየት፣ መዝለል፣ ወይም ከወትሮው የበለጠ እንቅስቃሴ ማድረግ ሪስኩን ሊጨምር ይችላል።

ረሃብ፣ ድካም፣ ፈጣን የልብ መምታት፣ ማዞርና ግራ መጋባትም ሊኖሩ ይችላሉ። እነዚህ ምልክቶች ሁሉ ሁልጊዜ ስኳር ወርዷል ማለት ግን አይደለም። የደም ስኳር መለኪያ ካለ፣ ወዲያውኑ ይለኩ። ከ70 ሚሊግራም በዴሲሊትር (70 mg/dL) በታች ከሆነ፣ ዝቅተኛ ነው። መለኪያ ከሌለም፣ ለስኳር ታካሚ እነዚህ ምልክቶች ሲታዩ ቶሎ እርዳታ ይስጡ።

ንቁ ከሆኑና በደህና መዋጥ የሚችሉ ከሆነ፣ የደም ስኳርን በፍጥነት ለማሳደግ፣ 15 ግራም ስኳር ይስጡ። ለምሳሌ፣ ግማሽ ኩባያ፣ 120 ሚሊሊትር ጁስ፤ ወይም አንድ የምግብ ማንኪያ ስኳር በውሃ ይበጥብጡ። ዳይት ሶዳ አይሰራም። ቸኮሌትም በውስጡ ባለው ስብ ምክንያት ቀስ ብሎ ነው የሚሰራው።

ከአስራ አምስት ደቂቃ በኋላ፣ ስኳሩን ድጋሚ መለካት ያስፈልጋል። አሁንም ከ70 mg/dL በታች ከሆነ፣ እንደገና አስራ አምስት ግራም ይስጡ። ይህ የአስራ አምስት፣ አስራ አምስት አሰራር ነው። ካልተሻላቸው ወይም እየባሰ ከሄደ፣ አስቸኳይ የሕክምና እርዳታ ይፈልጉ።

ራሳቸውን ከሳቱ፣ አዙሪት (መናድ) ካጋጠማቸው፣ ወይም በደህና መዋጥ ካልቻሉ፣ ምግብ፣ ውሃ፣ ጁስ፣ ማርም ቢሆን በአፋቸው አይስጡ። ሊያንቃቸው ይችላል። ወዲያውኑ የአስቸኳይ እርዳታ ይጥሩ። ራሳቸውን ስተው በትክክል እየተነፈሱ ከሆነ፣ በጎን ያስተኙ። በትክክል ካልተነፈሱ፣ በአስቸኳይ እርዳታ ባለሙያው መመሪያ መሰረት ሲፒአር ይጀምሩ። ብቻቸውን አይተዋቸው።

ግሉካጎን የታዘዘላቸው ከሆነና እርስዎ አጠቃቀሙን የሚያውቁ ከሆነ፣ እርዳታ እየመጣ እያለ ይስጡ። ግሉካጎን የደም ስኳርን ከፍ ያደርጋል። ኢንሱሊን ግን ያወርዳል፤ ዝቅተኛ ስኳርን ለማከም ኢንሱሊን አይስጡ።

ስኳሩ ከተስተካከለና በደህና መዋጥ ከቻሉ በኋላ፣ ካርቦሃይድሬትና ፕሮቲን ያለው መክሰስ ወይም ምግብ ይብሉ። ይህ ከተደጋገመ፣ ምግባቸውንና መድኃኒታቸውን ከሐኪም ጋር ይገምግሙ። የ15 ግራሙ መጠን ለአዋቂዎች ነው፤ ለሕፃናት የተለየ ፕላን ያስፈልጋል።

• CDC
• NHS
• American Diabetes Association

• https://www.cdc.gov/diabetes/treatment/treatment-low-blood-sugar-hypoglycemia.html
• https://www.nhs.uk/conditions/low-blood-sugar-hypoglycaemia/
• https://diabetes.org/living-with-diabetes/hypoglycemia-low-blood-glucose