Hepatitis C: qorannoon mirkaneessuu fi yaalaan fayyuu
Hepatitis C: why everyone with confirmed infection should be treated
Viidiyoo · Dr. Abdo Ahmed
Barreeffama: Hikimna · 2026-10-23
Maal jechuudha?
Hepatitis C vaayirasii karaa dhiigaa darbu, tiruu miidhu dha. Waggoota hedduuf mallattoo tokko malee turuu danda’a. Namoota tokko tokko keessatti ofumaan badus, hedduu keessatti yeroo dheeraaf tura. Dhuma irratti tiruu irratti madaa ciccimaa, jechuun cirrhosis, ykn kaansarii fiduu danda’a.
Qorannoon antibody poozatiivii ta’uun vaayirasichi amma jira jechuu miti. Vaayirasichi amma dhiiga keessa jiraachuu isaa qorannoo HCV RNAtiin mirkaneessuun barbaachisa. Infeekshiniin mirkanaa’e yaalaan fayyuu danda’a; qorichoonni farra vaayirasii namoota dhibba keessaa 95 ol fayyisu. Gosti qorichaa fi yeroo fudhatamu ogeessaan murtaa’a. Hepatitis B irraa adda: hepatitis C’f yaalli fayyisu jira, garuu talaalliin hin jiru.
Mallattoolee balaa
- Dhiiga haqqisuu ykn sagaraa gurraacha akka reenjii baasuun gargaarsa hatattamaa barbaada.
- Iji ykn gogaan keelloo ta’ee waliin burjaaja’uu, hirriba garmalee ykn garaan saffisaan iita’uu yoo jiraate ariitiin yaala argadhaa.
Mana keessatti maal gochuu dandeenya?
- Qorannoo mirkaneessaa fi beellama yaalaa hordofaa. Qoricha ajajame yeroo isaa guutuu fudhadhaa.
- Alkoolii fi qoricha aadaa nageenyi isaa hin mirkanoofne irraa fagaadhaa.
- Lilmoo, haaduu fi buruushii ilkaanii hin qooddatinaa. Nyaata waliin nyaachuun nama irraa fagaachuu hin barbaachisu.
Yoom ogeessa fayyaa bira deemuu qabna?
Antibody poozatiivii yoo ta’e HCV RNA gaafadhaa. Ogeessi miidhaa tiruu madaalee yaala filata; qorannoon yaala booda vaayirasichi baduu isaa mirkaneessa. Cirrhosis yoo qabaattan, erga fayyitaniis hordoffii tiruu itti fufuun barbaachisuu danda’a. Fayyuun irra deebi’anii qabamuu irraa hin eegu.
Gaaffilee ogeessa fayyaaf
- HCV RNA koo maal agarsiisa?
- Tiruun koo madaa qaba? Yaala booda hordoffiin maal barbaachisa?
Gaaffilee fi deebii
Gaaffii jalqabaa gaafadhaa.
Mata dureewwan walqabatan
Hepatitis B fi C: daddarbuu, qorannoo fi ittisa
Dhibee tiruu: mallattoo eeggachuu malee qorannoo godhaa
Hepatitis B poozatiivii: hordoffiin maaliif barbaachisa? Kun barnootaaf qofa; gorsa yaalaa dhuunfaa hin bakka bu’u. Balaa hatattamaa irratti tajaajila naannoo keessanii waamaa; Ameerikaatti 911.
Barreeffamoota hunda · Waa’ee keenya · Nu quunnamaa