ሳውናና በጣም ሙቅ ውሃ፦ በወንዶች የዘር ፍሬ (sperm) ላይ የሚያመጡት ጊዜያዊ ጉዳት

Name: ሳውናና በጣም ሙቅ ውሃ፦ በወንዶች የዘር ፍሬ (sperm) ላይ የሚያመጡት ጊዜያዊ ጉዳት
Creator: Hikimna

Saunas, hot baths and hot tubs: a temporary, reversible effect on sperm

ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-22

ምንድን ነው?

የዘር ፍሬ (testicles) ከሰውነት ውጭ የሚገኙት ስፐርም (sperm) ለመሥራት ከሰውነት ሙቀት ትንሽ ቀዝቀዝ ያለ ቦታ ስለሚያስፈልጋቸው ነው። የዘር ፍሬ ከረጢት (scrotum) ሙቀት መጨመር ከዘር ፈሳሽ (semen) ጥራት መቀነስ ጋር ተያይዟል።

ደጋግሞ ሳውና (sauna) መግባት፣ በጣም ሙቅ በሆነ ውሃ ደጋግሞ ገላ መታጠብ ወይም ሙቅ ገንዳ (hot tub) ውስጥ ረጅም ጊዜ መቀመጥ የስፐርምን ቁጥርና እንቅስቃሴ (motility) ሊቀንስ ይችላል። ስፐርም ቁጥሩ ሲያንስ ወይም በደንብ ሳይንቀሳቀስ ሲቀር እንቁላሉን የማግኘትና እርግዝና የመፍጠር እድሉ ይቀንሳል።

መልካሙ ዜና ይህ ተጽእኖ ብዙ ጊዜ ጊዜያዊ ነው። ጤናማ ወንዶች ለሦስት ወር በሳምንት ሁለት ጊዜ ሳውና የገቡበት አንድ ጥናት የስፐርም ቁጥርና እንቅስቃሴ መቀነሱን አሳይቷል፤ ሳውናውን ካቆሙ ከስድስት ወር በኋላ ግን ሙሉ በሙሉ ተመልሷል። ሳውና ለልብ ጤና ያለው ጥቅም በአንዳንድ ጥናቶች ቢጠቀስም፣ ለማርገዝ የሚሞክሩ ጥንዶች ይህን የሙቀት ተጽእኖ ማወቅ ይጠቅማቸዋል።

አደገኛ ምልክቶች

ሙቀት በስፐርም ላይ የሚያመጣው ለውጥ ድንገተኛ አደጋ አይደለም። ግን ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦

ድንገተኛና ከባድ የዘር ፍሬ ህመም።
የዘር ፍሬ ህመም ከማቅለሽለሽ፣ ከማስታወክ ወይም ከሆድ ህመም ጋር።
ከአንድ ሰዓት በላይ የቆየ ወይም በእረፍት ጊዜም የማይቆም የዘር ፍሬ ህመም።
እንዲህ ያለ ሁኔታ ካለ ራስዎ አይንዱ። 911 (US) ወይም 907 (አዲስ አበባ፣ የቀይ መስቀል አምቡላንስ) ይደውሉ። በሌላ ቦታ ያሉ የአካባቢውን የድንገተኛ አገልግሎት ያግኙ።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ለማርገዝ እየሞከራችሁ ከሆነ ደጋግሞ ሳውና መግባትን፣ ሙቅ ገንዳን እና በጣም ሙቅ በሆነ ውሃ ረጅም ጊዜ መታጠብን ይቀንሱ ወይም ያቁሙ።
ገላ ለመታጠብ ለብ ያለ ውሃ ይጠቀሙ።
ለውጡ ወዲያው አይታይም። አዲስ ስፐርም ለመፈጠር ወራት ስለሚወስድ ታጋሽ ይሁኑ።
ሲጋራ ያቁሙ፤ አልኮልን ይቀንሱ፤ ጤናማ ክብደት ይያዙ። እነዚህም የስፐርምን ጥራት ይነካሉ።
ጠባብ የውስጥ ሱሪ የዘር ፍሬን ሙቀት ሊጨምር ይችላል፤ ሰፋ ያለ የውስጥ ሱሪ የማርገዝ እድልን እንደሚያሻሽል ግን እስካሁን እርግጠኛ ማስረጃ የለም።

ምልክቶች

የሙቀት ተጽእኖ በስፐርም ላይ ብዙ ጊዜ የሚታይ ምልክት የለውም። ህመም፣ እብጠት ወይም የወሲብ ችግር አያመጣም።
ብዙ ጊዜ የሚታወቀው ጥንዶች ለማርገዝ ሲቸገሩና የዘር ፈሳሽ ምርመራ (semen analysis) ሲደረግ ነው።
የዘር ፍሬ ህመም ወይም እብጠት የሙቀት ተጽእኖ ምልክት አይደለም፤ ሌላ ምክንያት ስለሚኖረው መመርመር አለበት።

ሐኪም መቼ ማየት?

አንድ ዓመት መደበኛ ግንኙነት አድርጋችሁ ካልተሳካ ሁለታችሁም ተመርመሩ። ሴቷ 36 ዓመትና ከዚያ በላይ ከሆነች ቀደም ብላችሁ ሐኪም ያማክሩ።
ሙቀቱን ካቆሙም በኋላ ችግሩ ከቀጠለ። ሙቀቱን ማቆም ሁሉንም ወንዶች አይረዳም፤ ሌላ ምክንያት (ለምሳሌ ቫሪኮሲል (varicocele) ወይም ሲጋራ) ሊኖር ይችላል።
በዘር ፍሬ ላይ እብጠት፣ እንደ ትል የተጠማዘዘ ደም ሥር ወይም ህመም ካለ።

መከላከያ