የጉበት ስብ (fatty liver) ካለብዎ ምን ይመገቡ?

የጉበት ስብ (fatty liver) ማለት በጉበት ውስጥ ከሚገባው በላይ ስብ መከማቸት ነው። ከአልኮል ጋር ያልተያያዘው ዓይነት አሁን ኤምኤኤስኤልዲ (MASLD) ይባላል። ብዙ ጊዜ ብቻውን አይመጣም፤ ከስኳር በሽታ፣ ከተዛባ ኮሌስትሮል፣ ከደም ግፊትና ከልክ ያለፈ ክብደት ጋር አብሮ ይገኛል። ስለዚህ አመጋገብ ሲታሰብ እነዚህም አብረው መታየት አለባቸው።

ለጉበት ስብ የተለየ "መድኃኒት ምግብ" የለም። ዋናው መፍትሔ ቀስ በቀስ ክብደት መቀነስ ነው። የአሜሪካ የጉበት ሕክምና ማኅበር (AASLD) መመሪያ እንደሚለው ከሰውነት ክብደት ከ3 እስከ 5 በመቶ መቀነስ የጉበት ስብን ይቀንሳል፤ ከ7 እስከ 10 በመቶ መቀነስ ደግሞ የጉበት ብግነትንና ጠባሳን (fibrosis) ጭምር ሊያሻሽል ይችላል።

ይህን ለማድረግ የሚመከረው አመጋገብ ካሎሪ (calorie) የቀነሰ፣ ጣፋጭና ኃይል ሰጪ ምግቦች ያነሱበት፣ በቂ ጤናማ ፕሮቲን (protein) እና ብዙ አትክልትና ፍራፍሬ ያለበት ነው። የሜዲትራኒያን ዓይነት አመጋገብ (Mediterranean diet) ከሚመከሩት አንዱ ነው። ትክክለኛው የምግብ ዝርዝር ግን እንደ ሰው ጤንነት፣ ባህልና አቅም ይለያያል።

• ለስላሳ መጠጦች፣ ጣፋጭ ጭማቂዎች፣ ስኳር የተጨመረበት ሻይና ቡና በደንብ ይቀንሱ።
• ጣፋጭ ምግቦችንና በብዛት የሚበሉ ኃይል ሰጪ ምግቦችን ይቀንሱ፤ ለምሳሌ መኮረኒ፣ ፓስታ፣ ነጭ ዳቦና የታሸጉ ምግቦች።
• ሳህንዎን በግማሽ ያህል በአትክልትና ፍራፍሬ ይሙሉ።
• ጤናማ ፕሮቲን ይጨምሩ፤ ለምሳሌ አሳ፣ እንቁላል፣ ስብ የሌለው ስጋና ጥራጥሬ (ሽሮ፣ ምስር፣ ባቄላ)። ፕሮቲን ክብደት በሚቀንሱበት ጊዜ ጡንቻ እንዳይቀንስ ይረዳል።
• የምግብዎን መጠን ይቀንሱ። ጮማና የተጠበሱ ምግቦችን ይቀንሱ፤ ዘይት ሲጠቀሙ እንደ የወይራ ዘይት ያሉትን በመጠኑ ይምረጡ።
• አልኮልን ያስወግዱ ወይም በጣም ይቀንሱ፤ ጉበትን የበለጠ ይጎዳል።
• በሳምንት ቢያንስ 150 ደቂቃ ሰውነትዎን ያንቀሳቅሱ።
• ፈጣን የክብደት መቀነሻ ዘዴዎችን፣ ያልተረጋገጡ "የጉበት ማጽጃ" ሻዮችንና የእፅዋት መድኃኒቶችን አይጠቀሙ።