የጉበት በሽታ ያለበት ሰው ፕሮቲን (protein) መብላት ይከለከላል?

Name: የጉበት በሽታ ያለበት ሰው ፕሮቲን (protein) መብላት ይከለከላል?
Creator: Hikimna

Liver disease and protein: should you avoid meat, eggs and milk?

ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-21

ምንድን ነው?

ብዙ ሰዎች የጉበት በሽታ ሲገኝባቸው "ስጋ፣ እንቁላልና ወተት አትብሉ" እንደተባሉ ይናገራሉ። ይህ የተሳሳተ አመለካከት ነው። የጉበት በሽታ መነሻው ቫይረስ (hepatitis)፣ የጉበት ስብ (fatty liver) ወይም አልኮል ቢሆንም፣ ደረጃውም ቀላል ቢሆን ወይም የጉበት ጠባሳ (cirrhosis) ቢሆን፣ ፕሮቲን (protein) በአጠቃላይ አይከለከልም።

የጉበት በሽታ ያለባቸው ሰዎች ብዙ ጊዜ ጡንቻቸው ይቀንሳል (sarcopenia)። ጡንቻ የሚገነባው ከፕሮቲን ነው። ስለዚህ ከጤነኛ ሰው የበለጠ ፕሮቲን ሊያስፈልጋቸው ይችላል። የአሜሪካ የጉበት ሕክምና ማኅበር (AASLD) መመሪያ ሲሮሲስ ላለባቸው አዋቂዎች በቀን ለእያንዳንዱ ኪሎ ግራም የሰውነት ክብደት ከ1.2 እስከ 1.5 ግራም ፕሮቲን ይመክራል።

ጉበት ወደ አእምሮ ችግር (hepatic encephalopathy) ሲያመራ ወይም ሆድ ውስጥ ፈሳሽ ሲጠራቀም (ascites) እንኳን ፕሮቲን መከልከል አይመከርም። ፕሮቲን መቀነስ ጡንቻን ያሳጣል እንጂ የአእምሮ ችግሩን አያሻሽልም።

አደገኛ ምልክቶች

ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦

ግራ መጋባት፣ ከመጠን በላይ እንቅልፍ ወይም ባህሪ መለወጥ።
ደም ማስታወክ ወይም ጥቁር ሰገራ።
ሆድ በፍጥነት ማበጥ ወይም ትኩሳት ከሆድ ህመም ጋር።
የዓይን ወይም የቆዳ ቢጫ መሆን (jaundice) መጨመር።

በአሜሪካ 911 ይደውሉ። በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907 ነው። በሌላ ቦታ የአካባቢዎን የአደጋ ጊዜ አገልግሎት ያግኙ።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ሐኪምዎ በተለየ ምክንያት ካልከለከለዎት ፕሮቲን ያላቸውን ምግቦች አያቋርጡ።
ፕሮቲንን ከተለያዩ ምንጮች ይመገቡ፤ ለምሳሌ አሳ፣ እንቁላል፣ ወተትና የወተት ውጤቶች፣ ጥራጥሬ (ሽሮ፣ ባቄላ፣ ምስር) እና ስብ የሌለው ስጋ።
ጮማ (የስጋ ስብ) ያለበትን ስጋ ይቀንሱ፤ ለጤነኛ ሰውም አይመከርም።
ረጅም ሰዓት ሳይበሉ አይቆዩ፤ ቁርስ በጊዜ ይብሉ፤ ሲሮሲስ ካለብዎ ከመተኛትዎ በፊት ቀለል ያለ ምግብ ይውሰዱ።
አልኮልን ሙሉ በሙሉ ያቁሙ።
ያልበሰለ ስጋ፣ አሳ ወይም ያልፈላ ወተት አይውሰዱ፤ ከባድ ኢንፌክሽን ሊያመጡ ይችላሉ።
ያልተረጋገጡ የእፅዋት ወይም የባህል መድኃኒቶችን አይውሰዱ።

ምልክቶች

የፕሮቲንና የምግብ እጥረት በጉበት በሽታ ላይ ሲጨመር የሚከተሉት ሊታዩ ይችላሉ፦