በግብረ ሥጋ ግንኙነት የሚተላለፉ በሽታዎች

Sexually Transmitted Infections (STI)

በሐኪም (MD) የተጻፈ · Written by an MD · 2026-09-20

ምንድን ነው?

በግብረ ሥጋ ግንኙነት የሚተላለፉ በሽታዎች ወይም የአባላዘር በሽታዎች (sexually transmitted infections, STIs) ጥንቃቄ በሌለው የግብረ ሥጋ ግንኙነት የሚተላለፉ ኢንፌክሽኖች ናቸው። በኢትዮጵያ ቂጥኝ ወይም ሲፊሊስ (syphilis)፣ ጨብጥ (gonorrhea)፣ ክላሚዲያ (chlamydia) እና ኤችአይቪ (HIV) ከሚበዙት መካከል ናቸው።

ብዙዎቹ ምንም ምልክት ሳያሳዩ ሊተላለፉ ይችላሉ። ሰውየው ጤነኛ መስሎ ለአጋሩ ያስተላልፋል። ስለዚህ "ምልክት የለኝም" ብሎ መተማመን ልክ አይደለም።

እነዚህ በሽታዎች የሚያሳፍሩ ሳይሆኑ የሚታከሙ የጤና ጉዳዮች ናቸው። በምርመራ ሊለዩ ይችላሉ። አንዳንዶቹ በመድኃኒት ይድናሉ፤ እንደ ኤችአይቪና ሄርፒስ ያሉ ኢንፌክሽኖች ግን በመድኃኒት ይቆጣጠራሉ እንጂ አይድኑም። ሳይታከሙ ሲቆዩ ግን መካንነት (infertility)፣ የማህፀን ውጭ እርግዝና (ectopic pregnancy) እና ሥር የሰደደ ህመም ሊያስከትሉ ይችላሉ።

አደገኛ ምልክቶች

ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦

በብልት አካባቢ ቁስል። ቁስል ያለበት በሽታ የኤችአይቪን የመተላለፍ እድል ይጨምራል።
ትኩሳት ያለው ከባድ የታችኛው ሆድ ወይም የዳሌ ህመም፣ በተለይ በሴቶች።
የወር አበባ ቀርቶ ከባድ የሆድ ህመም ወይም ደም መፍሰስ ካለ። የማህፀን ውጭ እርግዝና (ectopic pregnancy) ሊሆን ስለሚችል ወዲያውኑ ወደ ድንገተኛ ክፍል ይሂዱ።
እርጉዝ ከሆኑና ምልክት ካለዎት፣ ወይም የቂጥኝና የኤችአይቪ ምርመራ ካላደረጉ። ቂጥኝ ወደ ጽንሱ ሊተላለፍ ይችላል።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

የታዘዘውን መድኃኒት ምልክቱ ቢጠፋም ጨርሰው ይውሰዱ።
ሕክምናው ውጤታማ እንዲሆን የግንኙነት አጋርዎ ለምርመራና ለሚያስፈልገው ሕክምና መታየት አለበት። መታከም የሚያስፈልገው ኢንፌክሽን ካለበትና ካልታከመ፣ እንደገና ሊያስተላልፍልዎት ይችላል።
ሕክምናው እስኪጠናቀቅ ግንኙነት አያድርጉ።
ከሱቅ የተገዛ ወይም የሌላ ሰው መድኃኒት ተጠቅመው በራስዎ አይታከሙ። የተሳሳተ መድኃኒት በሽታውን አይፈውስም፤ መድኃኒት መቋቋምንም ያመጣል።
ቁስሉን ወይም ፈሳሹን በባህል መድኃኒት እያከሙ ጊዜ አያባክኑ።

ምልክቶች