የኤችፒቪ ክትባትና የማኅፀን ጫፍ ካንሰር ምርመራ

HPV Vaccination and Cervical Cancer Screening

በሕክምና ባለሙያ የተገመገመ · Reviewed by a medical professional · 2026-09-20

ምንድን ነው?

ኤችፒቪ (HPV, human papillomavirus) በግብረ ሥጋ ግንኙነት የሚተላለፍ በጣም የተለመደ ቫይረስ ነው። ብዙ ሰዎች በሕይወታቸው አንድ ጊዜ ይያዙታል፤ አብዛኛውን ጊዜም ሰውነት በራሱ ያስወግደዋል። ስለዚህ ምንም ዓይነት ማግለል ወይም መገለል (stigma) ሊያስከትል አይገባም።

አደገኛ ምልክቶች

የወር አበባ ሙሉ በሙሉ ከቆመ በኋላ (after menopause) የሚከሰት ማንኛውም የደም መፍሰስ።
ከግንኙነት በኋላ ወይም በወር አበባ መካከል ተደጋጋሚ የደም መፍሰስ።
መጥፎ ጠረን ያለው ወይም ውኃ መሰል ፈሳሽ።
የማያቋርጥ ከባድ የዳሌ ህመም።

ቤት ውስጥ

ሴት ልጅዎን ከ9 እስከ 14 ዓመት ባለው ዕድሜ ያስከትቡ። ክትባቱ ለቫይረሱ ከመጋለጥ በፊት ሲሰጥ ነው ከፍተኛና አስተማማኝ ጥበቃ የሚሰጠው።
ክትባቱ አስቀድሞ በሰውነት ውስጥ ያለን ቫይረስ አያክምም። ስለዚህ ልጅዎ ከጎለመሰች በኋላም ምርመራ ያስፈልጋታል።
የራስዎን የምርመራ ቀጠሮ ይያዙ፤ ውጤቱንና ቀኑን ጽፈው ያስቀምጡ።
አዎንታዊ ውጤት (positive screen) ከመጣ አይደናገጡ፤ ካንሰር አለ ማለት አይደለም። የተባለውን ተጨማሪ ክትትል ግን አያቋርጡ።
ያልተለመደ ደም መፍሰስ ወይም ፈሳሽን በባህል መድኃኒት እያከሙ ጊዜ አያባክኑ።
ኮንዶም ተጋላጭነትን ይቀንሳል፣ ሙሉ በሙሉ ግን አይከላከልም።

ምልክቶች

የኤችፒቪ ኢንፌክሽን ራሱ ብዙ ጊዜ ምንም ምልክት አያሳይም።
የቅድመ ካንሰር ደረጃም ምልክት የለውም፤ በምርመራ ብቻ ይታወቃል።
ካንሰር ሲጀምር፦ ከግብረ ሥጋ ግንኙነት በኋላ ወይም በወር አበባ መካከል ያልተለመደ የደም መፍሰስ (abnormal bleeding)።
መጥፎ ጠረን ያለው ወይም ውኃ መሰል ፈሳሽ (foul discharge) ከብልት መውጣት።
የማያቋርጥ የዳሌ አካባቢ ህመም (pelvic pain)።

ሐኪም መቼ ማየት?

ለመደበኛ ምርመራ፣ በጤና ሚኒስቴር አገር አቀፍ መመሪያ መሠረት በትክክለኛው የዕድሜ ክልል። መቼ መመርመር እንዳለብዎ በአቅራቢያዎ ያለውን ጤና ተቋም ይጠይቁ።
ከላይ ካሉት ምልክቶች አንዱ ካለ፣ ሳይጠብቁ።
ውጤትዎ አዎንታዊ ከሆነ፣ ለተጨማሪ ምርመራና ሕክምና።
ከኤችአይቪ ጋር የሚኖሩ ሴቶች ለዚህ ካንሰር የበለጠ ተጋላጭ ስለሆኑ ቀደም ብለውና በተደጋጋሚ ይመርመሩ።
ልጅዎ ክትባቱን አግኝታ እንደሆነ ካላወቁ፣ ይጠይቁ።

መከላከያ

የኤችፒቪ ክትባት ለልጃገረዶች ከ9 እስከ 14 ዓመት።
መደበኛ ምርመራ፦ እንደ ጤና ተቋሙ አገልግሎት የኤችፒቪ የላቦራቶሪ ምርመራ ወይም ቪአይኤ (VIA) የተባለው ቀላል ዘዴ።
የቅድመ ካንሰር ሁኔታ ሲገኝ በጊዜ ማከም። ይህ ወደ ካንሰር የመሸጋገር እድልን በእጅጉ ይቀንሳል። ከሕክምና በኋላም ክትትል ያስፈልጋል።
ኮንዶም መጠቀም፣ ማጨስ ማቆም።
ክትባቱ ምርመራን አይተካም፤ ሁለቱም ያስፈልጋሉ።

ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው