የቆዳ አለርጂ

በቆዳ ላይ ሽፍታ ወይም ማሳከክ ሲፈጠር ሁሉም የቆዳ አለርጂ (skin allergy) ነው ብሎ ማሰብ የተሳሳተ ነው። ቆዳ ከጠንካራ ኬሚካሎች ጋር ሲነካ የሚፈጠረው ጉዳት አጥቂ የቆዳ መቆጣት (irritant contact dermatitis) ይባላል። በአንጻሩ የሰውነት በሽታ መከላከያ (immune system) ጉዳት በሌላቸው ነገሮች ላይ በስህተት ጥቃት ሲከፍት አለርጂክ የቆዳ መቆጣት (allergic contact dermatitis) ይባላል።

የቆዳ አለርጂ ለነገሩ ከተጋለጥን ከጥቂት ቀናት በኋላ ስለሚከሰት ትክክለኛውን መንስኤ ወዲያውኑ ማወቅ አስቸጋሪ ነው። ሌሎችም ዓይነቶች አሉ። ሃይቭስ (hives) በድንገት መጥቶ በፍጥነት የሚጠፋ ቀይ ቀለም ያለውና የሚያሳክክ እብጠት ነው። ኤክዜማ (eczema) ቆዳን በማድረቅና በማሳከክ ለረጅም ጊዜ ይቆያል፤ በተለይ በህፃናት ላይ በብዛት ይከሰታል።

ጠቆር ያለ ቆዳ ባላቸው ሰዎች ላይ ሽፍታው ቀይ ላይሆን ይችላል፤ ወይንጠጅ ሊመስል ይችላል። ማበጥ፣ መድረቅና የቆዳው ሸካራነት ግን በግልፅ ይታያሉ። ለኢትዮጵያውያን ይህ መታወቅ ያለበት ነጥብ ነው፤ ቀይ ስላልሆነ ብቻ አለርጂ አይደለም ማለት አይደለም።

• ምን እንዳስቆጣው ለይተው ያውቁ፤ ያ ነገር ከቆዳዎ ጋር እንዳይነካ ሙሉ በሙሉ ያስወግዱ። ይህ ዋነኛው መፍትሔ ነው።
• ከአለርጂ አምጪው ጋር ከተነካ ወዲያውኑ በውሃና ለስላሳ ሳሙና ይታጠቡ።
• ተስማሚ ማለስለሻ (moisturizer) ይቀቡ፤ ህመምን ይቀንሳል።
• የተለመዱ መንስኤዎችን ያስቡ፦ ጠንካራ ሳሙናዎች፣ የብረት ጌጣጌጦች፣ የፀጉር ቀለሞች፣ መርዛማ እፅዋት።
• ምርመራ ሳይደረግ እራስዎን አያክሙ፤ ያልታዘዘ መድኃኒት አይቀቡ።
• ሽፍታውን አጥብቀው አያክኩ፤ ቆዳው ተቧጭሮ ኢንፌክሽን ሊገባ ይችላል።