ሳል ለምን አይለቅም?

ጉንፋኑ ጠፍቷል፣ ሳሉ ግን ቆየ። ሳሉ ሌሊት ደጋግሞ ከእንቅልፍ ያነቃል፣ ቀንም ንግግር ያቋርጣል። የሳል ሲረፕ ለጊዜው ቢያሳርፍም፣ ሳሉ ለምን እንደቀጠለ አያስረዳም። ይህን ነገር ለመለየት ሦስት ጥያቄዎች ይረዳሉ፦ መቼ ጀመረ? ምን ያስነሳዋል? ከምን ጋር ይመጣል?

አንደኛ፣ መቼ ጀመረ የሚለው ጥያቄ ነው። ከጉንፋን በኋላ፣ ኢንፌክሽኑ ቢያልፍም የመተንፈሻ መንገዱ ለተወሰኑ ሳምንታት በቀላሉ ሊቆጣ ይችላል። ሳል መቀጠሉ ብቻ አንቲባዮቲክ ያስፈልጋል ማለት አይደለም። ግን ሳሉ ከሦስት ሳምንታት በላይ ከቆየ፣ ምክንያቱ መጣራት አለበት።

ሁለተኛ፣ ምን ያስነሳዋል? ሌሊት፣ በእንቅስቃሴ፣ በቀዝቃዛ አየር ወይም በጭስ የሚነሳ ሳል፣ በተለይ ከዊዚንግ፣ ማለትም ሲተነፍስ ከሚሰማ የፉጨት ድምፅ ጋር፣ አስምን ከሚያስጠረጥሩ ፍንጮች አንዱ ነው። ይህ ፓተርን ብቻ ግን አስምን አያረጋግጥም።

አፍንጫ መዘጋት፣ ማስነጠስና ጉሮሮ ደጋግሞ ማጽዳት የሚያስፈልግ ከሆነ፣ ከአፍንጫ ወደ ጉሮሮ የሚወርድ ፈሳሽ፣ ፖስት ኔዘል ድሪፕ፣ ሊያስል ይችላል። ከምግብ በኋላ ወይም ሲተኛ የሚበረታ፣ ከቃር ወይም ከኮምጣጣ ጣዕም ጋር የሚመጣ ሳል ደግሞ ከአሲድ ሪፍለክስ ሊሆን ይችላል።

መድኃኒትም ፍንጭ ነው። እንደ ሊሲኖፕሪል ያሉ አንዳንድ የደም ግፊት መድኃኒቶች ድራይ ኮፍ፣ ደረቅ ሳል፣ ሊያመጡ ይችላሉ። ይህ ከተጠረጠረ፣ መድኃኒቱን በራስ ከማቆም ይልቅ ከሐኪም ጋር መከለስ ያስፈልጋል። ሲጋራና የቤት ውስጥ ጭስም ሳልን ሊያስቀጥሉ ይችላሉ።

ሦስተኛ፣ ከምን ጋር ይመጣል? ረጅም ሳል ከሌሊት ላብ፣ ከክብደት መቀነስ ወይም ከቲቢ ተጋላጭነት ጋር ከሆነ፣ ቲቢን ጨምሮ ሌሎች ምክንያቶች መመርመር ያስፈልጋል። በምልክት ብቻ ቲቢ አይባልም። የተለያዩ ምክንያቶችም አብረው ሊኖሩ ይችላሉ።

እነዚህ ጥያቄዎች ምክንያቱን ለማጥበብ ይረዳሉ፤ ዲያግኖሲስ ግን ምርመራ ይፈልጋል። ደም ከሳሉ፣ የደረት ሕመም ወይም የመተንፈስ ችግር ካለዎት፣ በፍጥነት ይታዩ። ትንፋሽዎ በጣም ከከበደ፣ ወዲያውኑ አስቸኳይ እርዳታ ያግኙ።

• NHS: Cough
• NHS: Asthma
• MedlinePlus: Cough
• CDC: Signs and Symptoms of Tuberculosis

• NHS. Cough.
• NHS. Asthma.
• MedlinePlus. Cough.
• CDC. Signs and Symptoms of Tuberculosis.