Dhibee tiruu keessatti foon, aannan fi hanqaaquu nyaachuun ni danda’amaa?
Liver disease and protein: should you avoid meat, eggs and milk?
Viidiyoo · Dr. Abdo Ahmed
Barreeffama: Hikimna · 2026-10-23
Maal jechuudha?
Dhibee tiruu qabaachuun pirootiinii of irraa dhorkuu jechuu miti. Pirootiiniin maashaa ijaaruu, qaama suphuu fi hanqina nyaataa ittisuuf barbaachisa. Dhibee tiruu sadarkaa cimaa keessatti maashaan hir’achuu danda’a; nyaata gahaa dhabuun rakkoo dabala.
Foon cooma xiqqaa qabu, qurxummii, hanqaaquu bilchaate, aannan ykn itittuu, baaqelaa fi misirri madda pirootiinii ta’uu danda’u. Namni hundi hamma walfakkaatu hin barbaadu. Ulfaatina, sadarkaa dhibee tiruu, kalee fi haala nyaataa irratti hundaa’uun ogeessi karoora qopheessa. Burjaaja’uun tiruu waliin walqabatu yoo jiraates pirootiinii ofumaan guutumaan dhorkuun sirrii miti; yaala fi gorsa ogeessaa barbaada.
Mallattoolee balaa
- Burjaaja’uu haaraa, hirriba garmalee ykn dammaquu dadhabuu irratti gargaarsa hatattamaa barbaadaa.
- Dhiiga haqqisuu ykn sagaraa gurraacha irratti hatattamaan yaala argadhaa.
- Garaan saffisaan iita’uu, ho’a qaamaa ykn dhukkubbii garaa waliin yoo ta’e ariitiin ogeessa quunnamaa.
Mana keessatti maal gochuu dandeenya?
- Pirootiinii nyaata guyyaa keessatti qooduun nyaadhaa; nyaata yeroo dheeraaf dhiisuu irraa fagaadhaa.
- Nyaata madaalawaa filadhaa; foon, qurxummii fi hanqaaquu sirriitti bilcheessaa.
- Garaa ykn miila keessatti bishaan kuufamu yoo qabaattan soogidda irratti gorsa dhuunfaa gaafadhaa.
- Alkoolii fi dabalata pirootiinii ykn baala nageenyi isaa hin beekamne irraa fagaadhaa.
Yoom ogeessa fayyaa bira deemuu qabna?
Ulfaatinni ykn maashaan hir’achaa yoo jiraate, fedhiin nyaataa yoo bade ykn nyaachuun yoo rakkise ogeessa quunnamaa. Hamma pirootiinii viidiyoo keessatti kaafame akka ajaja dhuunfaatti hin fudhatinaa; ogeessa nyaataa waliin hamma isiniif ta’u murteessaa.
Gaaffilee ogeessa fayyaaf
- Guyyaatti pirootiinii hammam nan barbaada?
- Soogidda ykn dhugaatii daangeessuun na barbaachisaa?
Gaaffilee fi deebii
Gaaffii jalqabaa gaafadhaa.
Mata dureewwan walqabatan
Dhibee tiruu: mallattoo eeggachuu malee qorannoo godhaa
Ultrasound irratti coomni tiruu xiqqaan yoo argame
Hepatitis B fi C: daddarbuu, qorannoo fi ittisa Kun barnootaaf qofa; gorsa yaalaa dhuunfaa hin bakka bu’u. Balaa hatattamaa irratti tajaajila naannoo keessanii waamaa; Ameerikaatti 911.
Barreeffamoota hunda · Waa’ee keenya · Nu quunnamaa