ሽንትን ቋጥሮ መያዝ የሚያመጣው የጤና ችግር
Holding in urine: how it can harm your bladder
ቪዲዮ · Dr. Sofonias Ermias
ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-22
ምንድን ነው?
ብዙ ሰዎች ሥራ ላይ፣ መንገድ ላይ ወይም ሽንት ቤት ሳይመቻቸው ሲቀር ሽንታቸውን ቋጥረው ይይዛሉ። አንዳንዴ ለጥቂት ጊዜ መያዝ ችግር የለውም። ነገር ግን ይህን ዘወትር ማድረግ ለፊኛ (bladder) ጤና ጥሩ አይደለም።
ሽንት ፊኛ ውስጥ ረጅም ጊዜ ሲቆይ በሽንት ቱቦ የገቡ ባክቴሪያዎች (bacteria) ለመባዛት ጊዜ ያገኛሉ። ስለዚህ የሽንት መስመር ኢንፌክሽን (urinary tract infection, UTI) እድል ይጨምራል። ሽንትን ዘወትር ቋጥሮ መያዝ የፊኛ ጡንቻዎችንም ሊያደክም ይችላል፤ ይህ ደግሞ ፊኛን ሙሉ በሙሉ ማስወጣትን ሊያስቸግርና ሽንት እንዲያመልጥ (incontinence) ሊያደርግ ይችላል።
የሽንት መስመር ኢንፌክሽን አልፎ አልፎ ወደ ላይ ወጥቶ ኩላሊትን ሊይዝ ይችላል። የኩላሊት ኢንፌክሽን (kidney infection) ካልታከመ ከባድ ሊሆን ይችላል። ይህ የተለመደ ባይሆንም ምልክቶቹን ማወቅ ጠቃሚ ነው።
አደገኛ ምልክቶች
ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦
- ከሽንት ምልክቶች ጋር ከፍተኛ ትኩሳት፣ ብርድ ብርድ ማለት ወይም መንቀጥቀጥ።
- ከጎድን አጥንት በታች የጀርባ ወይም የጎን ሕመም።
- ማቅለሽለሽ ወይም ማስታወክ።
- በሽንት ውስጥ ደም።
- ቀኑን ሙሉ ሽንት አለመሽናት ወይም መሽናት አለመቻል።
- ግራ መጋባት፣ ከፍተኛ እንቅልፍ ማለት ወይም መናገር መቸገር፤ ይህ አስቸኳይ ነው።
እርጉዝ ከሆኑና የሽንት ኢንፌክሽን ምልክቶች ካለብዎት በዚያው ቀን ሐኪም ያነጋግሩ። በአሜሪካ 911 ይደውሉ። በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907 ነው። በሌላ ቦታ ያሉ የአካባቢውን የአደጋ ጊዜ አገልግሎት ያግኙ።
ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?
- ሽንት ሲመጣ ይሽኑ፤ ለረጅም ጊዜ አይያዙ።
- ሲሸኑ አይቸኩሉ፤ ፊኛዎን ሙሉ በሙሉ ለማስወጣት ይሞክሩ።
- ሴቶች ሽንት ቤት መቀመጫ ላይ ሳይነኩ ተንጠልጥሎ መሽናት የፊኛ ጡንቻዎች ሙሉ በሙሉ እንዳይዝናኑ ያደርጋል፤ ሽንት ፊኛ ውስጥ ሊቀር ይችላል። በተቻለ መጠን ይቀመጡ።
- በቂ ውሃ ይጠጡ፤ ሽንትዎ ፈዛዛ ቢጫ ከሆነ በቂ እየጠጡ ነው ማለት ነው። የኩላሊት ወይም የልብ ድካም (heart failure) ካለብዎት ምን ያህል መጠጣት እንዳለብዎት ሐኪምዎን ይጠይቁ።
- የሽንት ኢንፌክሽን ምልክት ካለብዎት በራስዎ የቀረ አንቲባዮቲክ (antibiotic) አይውሰዱ፤ ሐኪም ያማክሩ።
ምልክቶች
የሽንት መስመር ኢንፌክሽን ሊያሳዩ የሚችሉ ምልክቶች፦
- ሽንት ሲሸኑ ማቃጠል ወይም ሕመም።
- ከወትሮው በበለጠ ቶሎ ቶሎና በጥድፊያ መሽናት።
- የደፈረሰ ወይም ጠቆር ያለ ሽንት።
- የታችኛው ሆድ ሕመም።
ፊኛ ሲደክም ሊታዩ የሚችሉ ምልክቶች፦
- ሽንትዎን ሙሉ በሙሉ እንዳልጨረሱ መሰማት።
- ሳያስቡት ሽንት ማምለጥ።
ሐኪም መቼ ማየት?
- ሽንት ሲሸኑ ማቃጠል፣ ቶሎ ቶሎ መሽናት ወይም የደፈረሰ ሽንት ካለ።
- የሽንት ኢንፌክሽን በተደጋጋሚ የሚይዝዎት ከሆነ።
- ሽንት ሳያስቡት የሚያመልጥዎ ወይም በድንገት ኃይለኛ የሽንት ስሜት የሚመጣብዎ ከሆነ።
- በቀን ስምንት ጊዜና ከዚያ በላይ የሚሸኑ ከሆነ ወይም ፊኛዎ ሙሉ በሙሉ እንደማይወጣ ከተሰማዎት።
- በአንቲባዮቲክ ከታከሙ በኋላም ምልክቶቹ ካልሄዱ።
መከላከያ
- በቀን ውስጥ በየጥቂት ሰዓቱ ለመሽናት ጊዜ ይስጡ፤ ሥራ ላይም ቢሆን ዕረፍት ይውሰዱ።
- ሽንት ቤት ሳይመችዎ እንዳይቀር ከመውጣትዎ በፊት ይሽኑ።
- በቂ ፈሳሽ ይጠጡ፤ ውሃ ይመረጣል።
- ሲጋራ ያቁሙ፤ ጤናማ ክብደት ይያዙ።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- የሽንት ምርመራ ያስፈልገኛል?
- ፊኛዬ ሙሉ በሙሉ እየወጣ መሆኑን እንዴት ማወቅ ይቻላል?
- የሽንት ኢንፌክሽን ተደጋግሞ የሚይዘኝ ለምንድን ነው?
- የፊኛ ጡንቻን የሚያጠናክሩ ልምምዶች (Kegel exercises) ይጠቅሙኛል?
ምንጮች
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/bladder-control-problems/prevention
- https://www.nhs.uk/conditions/kidney-infection/
- https://www.nhs.uk/conditions/urinary-tract-infections-utis/
ጥያቄዎችና መልሶች
የመጀመሪያውን ጥያቄ ይጠይቁ።
ተያያዥ ርዕሶች
የሽንት መስመር ኢንፌክሽን
የኩላሊት ጠጠር
ሥር የሰደደ የኩላሊት በሽታ፣ አደጋ ምክንያቶችና ቅድመ ምርመራ
የሽንት ቀለምና አረፋ፦ ስለ ጤናዎ የሚነግሩት ምልክቶች ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን