እንቅርት
Goiter
በሕክምና ባለሙያ የተገመገመ · Reviewed by a medical professional · 2026-09-20
ምንድን ነው?
እንቅርት (goiter) የታይሮይድ (thyroid) እጢ መጠን መጨመር ነው። ከአንገት ፊት ላይ እብጠት ሆኖ ሊታይ ይችላል። ታይሮይድ ቢራቢሮ የሚመስል ትንሽ እጢ ነው። የታይሮይድ ሆርሞኖች (thyroid hormones) የሰውነትን ኃይልና ምግብ ወደ ኃይል የሚቀየርበትን ሂደት (metabolism)…
አደገኛ ምልክቶች
- እብጠቱ ትንፋሽን ሲያጣብብ ወይም የመተንፈስ ችግር ሲኖር።
- ምግብ ወይም ውሃ መዋጥ አለመቻል።
- እብጠቱ በፍጥነት ሲያድግ፣ ሲጠነክር ወይም ድምፅ በድንገት ሲሻክር።
ቤት ውስጥ
- አዮዲን (iodine) በራስዎ አይውሰዱ። ከመጠን በላይ አዮዲን ታይሮይድን ሊጎዳ ይችላል።
- አዮዲን ያለበትን ጨው (iodized salt) በመጠኑ ይጠቀሙ። ጨው ማብዛት የደም ግፊትን ስለሚጨምር፣ ብዙ ጨው መብላት መፍትሔ አይደለም።
- ያለ ሐኪም ምክር የታይሮይድ መድኃኒት ወይም ማሟያ (supplement) አይጀምሩ።
- የአንገትዎን እብጠት ይከታተሉ፤ መጠኑ ከተቀየረ ወይም አዲስ ምልክት ከመጣ ይመዝግቡ።
- መድኃኒት ከታዘዘ በመደበኛነት ይውሰዱ፤ የክትትል ቀጠሮዎን አያሳልፉ።
ምልክቶች
- ብዙ ጊዜ ህመም ወይም ሌላ ምልክት አይኖርም።
- ከአንገት ፊት ላይ የሚታይ እብጠት፤ ሲውጡ ወደ ላይና ወደ ታች ሊንቀሳቀስ ይችላል።
- ትልቅ እንቅርት ሳል፣ የመዋጥ ችግር ወይም የመተንፈስ ችግር ሊያመጣ ይችላል።
- እንደ ምክንያቱ የታይሮይድ ሆርሞን ሊቀንስ ወይም ሊጨምር ይችላል። ድካም፣ ብርድ አለመቻልና ክብደት መጨመር፣ ወይም የልብ ምት መፍጠን፣ ላብና ክብደት መቀነስ ሊታዩ ይችላሉ።
ሐኪም መቼ ማየት?
- ከአንገት ፊት ላይ እብጠት ካዩ ወይም በእጅ ከዳሰሱ።
- የመዋጥ ችግር፣ የመተንፈስ ችግር ወይም ተደጋጋሚ ሳል ካለ።
- ድካም፣ የክብደት ለውጥ፣ ብርድ አለመቻል ወይም የልብ ምት ለውጥ ካለ።
- ሐኪሙ የታይሮይድ የደም ምርመራ (thyroid blood tests) እና አልትራሳውንድ (ultrasound) ሊያዝ ይችላል። ሕክምናው በምክንያቱ ይወሰናል።
መከላከያ
- አዮዲን ያለበትን ጨው በመጠኑ ይጠቀሙ።
- እርጉዝና የሚያጠቡ እናቶች በቂ አዮዲን ማግኘታቸውን ከሐኪማቸው ጋር ያረጋግጡ።
- በቤተሰብ ውስጥ የታይሮይድ ችግር ካለ ቀድመው ይመርመሩ።
- የአንገት እብጠት ሲታይ ችላ አይበሉ፤ ቀድሞ መመርመር ትክክለኛውን ሕክምና ለመምረጥ ይረዳል።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- የእንቅርቴ ምክንያት ምንድን ነው?
- የታይሮይድ ሆርሞኔ መደበኛ ነው?
- አልትራሳውንድ ወይም ተጨማሪ ምርመራ ያስፈልገኛል?
- አዮዲን ያለበት ጨው መጠቀም አለብኝ? ምን ያህል?
ምንጮች
- MedlinePlus. Goiter.
- NHS. Goitre.
- WHO. Iodine deficiency.
ጥያቄዎችና መልሶች · 2
ዶክተርዬ መልክቴ ከደረሰኽ በናትኽ መልስ ስጠኝ እናቴ እንቅርት አስዎጥታ ነበር እናቦታው እመሙ ሊተዋት አልቻለም ምክንያቱ ምንድነው
ከቀዶ ጥገናው ስንት ጊዜ ሆነው? በመጀመሪያዎቹ ሳምንታት ጠባሳው አካባቢ መወጠርና ማመም የተለመደ ነው፤ አንገትን ቀስ ብሎ ማንቀሳቀስና ማሸት ይረዳል። እብጠት፣ መቅላት ወይም ፈሳሽ ካለ ግን ኢንፌክሽን ሊሆን ስለሚችል ወዲያው መታየት አለባት።
ሰላም ዶክተር እንዴት ነህ? በመጀመሪያ እንኳን ለ2019 ዓ.ም በሰላም አደረሰህ አንተ የህዝብ ተስፋ!!! በመቀጠል ገና ልጅ እያለሁ በጣም ህፃን እያለሁ ነው የወጣብሽ ይሉኛል ወላጆቸ እና አንገቴ ጋር ጎይተር አለብኝ በጣም ቆይቷል አብሮኝ 28 አመት አካባቢ ቆየ በመሀል ልሰራው ሞክሬ ዶክተሮች ከዚህ በኋላ እድገት የለውም ሌላ ሳይድ ኢፌክትም የለውም ሲሉኝ በወቅቱ ትምህርት ላይም ስለነበርሁ መሰራቱን ተሁት አሁን ላይ ግን በጣም ልቤን ይደከመኛል ትንሽ ህመም ሲያመኝ እራሱ ጉንፋን አልችልም እንደ ትልቅ በሽታ ድክም አድርጎኝ ነው እሚሄደው አሁን ይባስ ብሎ በፀባይ ገባ ያነጫንጨኛል ሲፈልግ ቶሎቶሎ ይርበኛ ወይም ምግብ ያስጠለኛል ከሁሉም በላይ ግን ድክም የሚለኝ ነገር ያስፈራኛል ሲጨንቀኝ አንተ ጋር መላ አይጠፋም ብየ ይህን ፃፍሁልህ! እንደምታየው ተስፋ አደርጋለሁ!
የቆየ እንቅርት ከዓመታት በኋላ ሆርሞን ማብዛት ሊጀምር ይችላል። ልብ መምታት፣ መድከም፣ መነጫነጭና ቶሎ መራብ የዚህ ምልክቶች ናቸው። በቅርቡ የታይሮይድ ሆርሞን የደም ምርመራ ያሰሩ፣ ከታወቀ በህክምና ይስተካከላል።
ተያያዥ ርዕሶች
ሃሺሞቶ ታይሮዳይተስ
ጨው፣ የደም ግፊትና ድብቅ ሶዲየም
የተለመዱ የሕክምና ምርመራዎችን መረዳትና ለክሊኒክ ጉብኝት መዘጋጀት
በተለመዱ የኢትዮጵያ ምግቦች ጤናማ አመጋገብበሕክምና ባለሙያ የተገመገመ። ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን