በወሊድ ጊዜ የሚደረግ ቁርጥና ስፌት (ኤፒሲዮቶሚ)፦ ማደንዘዣ ለምን ያስፈልጋል?

ይህ ጽሑፍ በወሊድ ጊዜ የሚደረገውን ቁርጥና ከወሊድ በኋላ የሚደረገውን ስፌት ይመለከታል። ብዙ እናቶች "ስቲች ያለ ማደንዘዣ ቢሰፋ ቁስሉ ቶሎ ይደርቃል" የሚል ወሬ ሰምተው ይጠይቃሉ። ይህ ትክክል አይደለም።

ኤፒሲዮቶሚ (episiotomy) ሕፃኑ ሊወለድ ሲል በብልትና በፊንጢጣ መካከል ባለው ቦታ (perineum) ላይ የሚደረግ ትንሽ ቁርጥ ነው። ዓላማው የመውጫውን ክፍተት ማስፋት ነው። ሁሉም ሴት አያስፈልጋትም፤ የሚደረገው ሲያስፈልግ ብቻ ነው። ለምሳሌ ሕፃኑ በፍጥነት መወለድ ሲኖርበት፣ በፎርሴፕስ ወይም በቫኪዩም (ventouse) ሲወለድ ወይም ከባድ መቀደድ ሊያጋጥም ሲችል። NHS፤ NICE።

ቁርጡ አብዛኛውን ጊዜ ጥቂት ሴንቲ ሜትር ብቻ ነው። በአንድ ጥናት የሐኪሞች አማካይ ቁርጥ 3.5 ሴንቲ ሜትር ገደማ ነበር። PubMed።

ማደንዘዣ ለምን ያስፈልጋል?

• ቁርጡ ከመደረጉ በፊት አካባቢው በማደንዘዣ (local anaesthetic) ይደነዝዛል። ኤፒዱራል (epidural) ያላት ሴት መድኃኒቱ ሊጨመርላት ይችላል። NHS።
• ከወሊድ በኋላ ሲሰፋም የሚሠራ ማደንዘዣ መኖሩ መረጋገጥ አለበት። የቀድሞው ማደንዘዣ ካለቀ ሊዶኬይን (lidocaine) የመሰለ ማደንዘዣ እንደገና ይሰጣል። NICE።
• ሕፃኑ በአስቸኳይ መወለድ ሲኖርበትና ጊዜ ከሌለ ብቻ ቁርጡ ያለ ማደንዘዣ ሊደረግ ይችላል። ስፌቱ ግን ያለ ማደንዘዣ መደረግ የለበትም። NICE።
• በስፌቱ ጊዜ ሕመም ከተሰማዎት ይናገሩ። ሐኪሙ ወይም አዋላጇ ወዲያውኑ ማስተካከል አለባቸው። NICE።

• በፎጣ የተጠቀለለ በረዶ በቁስሉ ላይ ማድረግ ሕመሙን ያቀልላል። በረዶን በቀጥታ ቆዳ ላይ አያድርጉ። NHS።
• ከሽንት ቤት በኋላ ለብ ያለ ውሃ በብልት አካባቢ በማፍሰስ ያጽዱ፤ ከፊት ወደ ኋላ በቀስታ ይጥረጉ። NHS።
• ሽንት ሲሸኑ ለብ ያለ ውሃ ማፍሰስ ማቃጠሉን ሊቀንስ ይችላል።
• ቁስሉ አየር እንዲያገኝ በቀን አንድ ወይም ሁለት ጊዜ ፓንትዎን አውልቀው በፎጣ ላይ ለጥቂት ደቂቃዎች ይተኙ። NHS።
• ለሕመም ምን ዓይነት የሕመም ማስታገሻ እንደሚስማማዎት፣ በተለይ ጡት እያጠቡ ከሆነ፣ ሐኪምዎን ወይም አዋላጅዎን ይጠይቁ።
• ቁስሉ እስኪድን ቅባት ወይም የባህል መድኃኒት አይቀቡ።