ቀረፋና ጉበት፦ ብዙ ቀረፋ ለረጅም ጊዜ መውሰድ ያለው ጥንቃቄ

Name: ቀረፋና ጉበት፦ ብዙ ቀረፋ ለረጅም ጊዜ መውሰድ ያለው ጥንቃቄ
Creator: Hikimna

Cinnamon and the liver: caution with large amounts over a long time

ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-22

ምንድን ነው?

ቀረፋ (cinnamon) በሻይ፣ በቡና፣ በወጥና በጣፋጭ ምግቦች ውስጥ በብዛት የምንጠቀመው ቅመም ነው። በገበያ ላይ በብዛት የሚገኘው ካሲያ ቀረፋ (cassia cinnamon) ኮማሪን (coumarin) የሚባል ንጥረ ነገር ይዟል። ኮማሪን በብዛትና ለረጅም ጊዜ ሲወሰድ ጉበትን ሊጎዳ ይችላል።

በምግብ ውስጥ በተለመደው ትንሽ መጠን የሚወሰድ ቀረፋ ብዙ ጊዜ በቂ ኮማሪን ስለማይይዝ ችግር አያመጣም። ጥንቃቄ የሚያስፈልገው ብዙ ቀረፋ በየቀኑ ለሳምንታትና ለወራት ሲወሰድ ነው፤ ለምሳሌ ብዙ የቀረፋ ሻይ ደጋግሞ መጠጣት ወይም የቀረፋ እንክብል (supplement) መውሰድ። አንዳንድ የካሲያ ቀረፋ ምርቶች ከፍተኛ ኮማሪን ሊይዙ ይችላሉ። ሴይሎን ቀረፋ (Ceylon cinnamon) ግን በጣም ትንሽ ኮማሪን ብቻ ይዟል።

ከሰዎች መካከል አንዳንዶች ለኮማሪን የጉበት ጉዳት ከሌሎች ይበልጥ ተጋላጭ ናቸው። በተለይ የጉበት በሽታ ያለባቸው ሰዎችና ጉበትን ሊነኩ የሚችሉ መድኃኒቶችን የሚወስዱ ሰዎች ይበልጥ መጠንቀቅ አለባቸው።

አደገኛ ምልክቶች

ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦

የቆዳ ወይም የዓይን ቢጫ መሆን ከጠቆረ ሽንት ጋር።
ከፍተኛ የሆድ ሕመም ወይም ደጋግሞ ማስመለስ።
ግራ መጋባት፣ ከፍተኛ እንቅልፍ ማብዛት ወይም ደም ማስመለስ።

በአሜሪካ 911 ይደውሉ፤ በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907 ይደውሉ። በሌላ ቦታ ያሉ የአካባቢውን የድንገተኛ አገልግሎት ያግኙ።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ቀረፋን በምግብና በሻይ ውስጥ በተለመደው ትንሽ መጠን መጠቀም ይችላሉ።
ቀረፋን እንደ መድኃኒት በብዛት በየቀኑ ለረጅም ጊዜ አይውሰዱ።
የቀረፋ እንክብል ወይም ሌላ የዕፅዋት ምርት ከመጀመርዎ በፊት ሐኪምዎን ወይም ፋርማሲስትዎን ያማክሩ፤ በተለይ የጉበት በሽታ ካለብዎ ወይም መድኃኒት የሚወስዱ ከሆነ።
ከላይ ያሉት የጉበት ምልክቶች ከታዩ ቀረፋውን ያቁሙና ሐኪም ያሳዩ።
አልኮል ይቀንሱ፤ ይህ ጉበትዎን ይጠብቃል።

ምልክቶች

የጉበት ችግር መጀመሪያ ላይ ምልክት ላይኖረው ይችላል። ሲከሰት ግን የሚከተሉት ሊታዩ ይችላሉ፦