በልጆች የእንቅልፍ ትንፋሽ መቆራረጥ፦ ሳንባንና ልብን እንዴት ሊጎዳ ይችላል?

Name: በልጆች የእንቅልፍ ትንፋሽ መቆራረጥ፦ ሳንባንና ልብን እንዴት ሊጎዳ ይችላል?
Creator: Hikimna

Child sleep apnea: how it can strain the lungs and heart

ቪዲዮ · Dr. Abiy

ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-21

ምንድን ነው?

የእንቅልፍ ትንፋሽ መቆራረጥ (obstructive sleep apnea) ልጁ ሲተኛ የአየር መንገዱ በተደጋጋሚ በከፊል ወይም ሙሉ በሙሉ የሚዘጋበት ሁኔታ ነው። በልጆች ብዙ ጊዜ ምክንያቱ የአዴኖይድ (adenoids) ወይም "የአፍንጫ ቶንሲል" እና የጉሮሮ ቶንሲሎች (tonsils) መጨመር ነው።

የአየር መንገዱ ሲጠብ ልጁ አየር ለማስገባት በኃይል ይስባል፤ በትንፋሽ መቋረጥ ጊዜ ደግሞ በደም ውስጥ ያለው ኦክስጅን (oxygen) ይቀንሳል። ይህ በየሌሊቱ ለረጅም ጊዜ ሲደጋገም የሳንባ የደም ሥሮች ሊጠቡና ግፊታቸው ሊጨምር ይችላል። ይህ የሳንባ ግፊት (pulmonary hypertension) ይባላል።

ቀኝ የልብ ክፍል ኦክስጅን ያነሰውን ደም ወደ ሳንባ ይገፋል። የሳንባ ግፊት ሲጨምር ቀኝ ልብ ደሙን ለመግፋት የበለጠ መሥራት ይገደዳል፤ ከጊዜ በኋላ ሊደክም ይችላል (right heart failure)። ይህ ከባድ ችግር የሚያጋጥመው ለረጅም ጊዜ ባልታከመ ከባድ የትንፋሽ መቆራረጥ ላይ ነው፤ የሚያንኮራፋ ልጅ ሁሉ ይህ ይደርስበታል ማለት አይደለም። ነገር ግን በጊዜ መመርመርና ማከም ይህን ለመከላከል ይረዳል።

አደገኛ ምልክቶች

ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦

ልጁ በእንቅልፍም ሆነ በንቃት ለመተንፈስ በጣም ሲቸገር
ከንፈር ወይም ፊት ሲሰማያዊ ወይም ሲጠቁር
ለመቀስቀስ ሲያስቸግር
የእግር ወይም የሆድ እብጠት፣ በትንሽ እንቅስቃሴ ትንፋሽ ማጠር ወይም ከፍተኛ ድካም

በአሜሪካ 911 ይደውሉ፤ በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907 ነው። በሌላ ቦታ ያሉ የአካባቢውን የድንገተኛ አገልግሎት ያግኙ።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?

ልጁ ሲተኛ ይከታተሉት፤ የማንኮራፋቱን፣ የትንፋሽ መቆራረጡንና የመንቃቱን ሁኔታ በስልክ አጭር ቪዲዮ ቀርጸው ለሐኪሙ ያሳዩ።
ልጁን ከሲጋራና ከቤት ውስጥ ጭስ ያርቁ።
ጤናማ ክብደት እንዲኖረው በአመጋገብና በእንቅስቃሴ ይርዱት።
አለርጂ ወይም ንፍጥ ካለ ለሐኪሙ ይንገሩ።
ማንኮራፋቱ "ያልፋል" ብለው ከባድ ምልክቶችን ለረጅም ጊዜ አይጠብቁ።

ምልክቶች

በሌሊት የሚታዩ፦

ማንኮራፋት
አፍን ከፍቶ መተኛትና በአፍ መተንፈስ
እረፍት የሌለው እንቅልፍ፣ መገላበጥ
ትንፋሽ ቆሞ እንደገና በመታፈን ወይም በድንገት መንቃት
የተቆራረጠ እንቅልፍ
ምራቅ ማዝረክረክ
ሽንት በአልጋ ላይ መልቀቅ

በቀን የሚታዩ፦

ጠዋት የአፍ መድረቅ ወይም ራስ ምታት
ቀን ላይ እንቅልፍ ወይም ድካም
ትኩረት ማጣት፣ የትምህርት ችግር፣ ከመጠን በላይ መቅበጥበጥ

ሐኪም መቼ ማየት?

ልጁ አብዛኛውን ሌሊት የሚያንኮራፋ ከሆነ
የትንፋሽ መቆራረጥ፣ በመታፈን መንቃት ወይም በአፍ መተንፈስ ካለ
በቀን ድካም፣ የትኩረት ወይም የባህሪ ችግር ከታየ
እድገቱ የዘገየ ከመሰለዎት

ሐኪሙ አፍንጫንና ጉሮሮን ይመረምራል፤ የእንቅልፍ ምርመራ (sleep study) ወይም በሌሊት የኦክስጅን መለኪያ (pulse oximetry) ሊያዝ ይችላል። ሕክምናው እንደ ምክንያቱና እንደ ክብደቱ ይለያያል። ቀላል ምልክቶች ሲሆኑ መጠበቅ ሊመከር ይችላል፤ ችግሩ ከባድ ሲሆን አዴኖይድንና ቶንሲልን የማውጣት ቀዶ ሕክምና ሊመከር ይችላል። አንዳንድ ልጆች ከቀዶ ሕክምና በኋላም ክትትልና ሌላ ሕክምና ሊያስፈልጋቸው ይችላል።

መከላከያ