ቢልሃርዚያ ወይም ሺስቶሶሚያሲስ፣ የወንዝ ውሃ ተጋላጭነት፣ ምልክቶችና መከላከያ

ቢልሃርዚያ ወይም ሺስቶሶሚያሲስ (bilharzia, schistosomiasis) በደም ውስጥ በሚኖሩ ፓራሳይት (parasite) ትሎች የሚከሰት በሽታ ነው። ሰው በተበከለ የወንዝ ውሃ ሲነካ የትሉ እጭ በቆዳ ውስጥ ይገባል።

ትሉ የሕይወት ዑደቱን ለማሟላት በውሃ ውስጥ ያለ ልዩ ቀንድ አውጣ (snail) ይጠቀማል። የተበከለ ሰው እንቁላሎችን በሽንት ወይም በሰገራ ወደ ውሃ ሲያስገባ ስርጭቱ ይቀጥላል። ውሃውን በመመልከት ብቻ ደህና መሆኑን ማወቅ አይቻልም።

በኢትዮጵያ በሽታው በብዙ ወንዞች፣ ሐይቆችና የመስኖ አካባቢዎች ይገኛል። ወደ አገር ቤት ሄደው በወንዝ ወይም በሐይቅ የሚዋኙ የዲያስፖራ አባላትና ልጆቻቸውም ሊያዙ ይችላሉ። ብዙ ሰዎች መጀመሪያ ግልጽ ምልክት ስለማያሳዩ፣ ተጋላጭነት ካለ መመርመር አስፈላጊ ነው።

• በቤት መድኃኒት ወይም በባህል መድኃኒት ራስዎን አያክሙ። በሽታው በምርመራ ተረጋግጦ በባለሙያ በሚታዘዝ መድኃኒት ይታከማል።
• ወደ ጤና ተቋም ሲሄዱ የውሃ ተጋላጭነትዎን ለባለሙያው ይንገሩ፦ የት፣ መቼና ምን እያደረጉ።
• በተጋላጭ አካባቢ የጅምላ ሕክምና ሲሰጥ መመሪያውን ይከተሉ፤ ልጆችዎም ይውሰዱ።
• መድኃኒት ከወሰዱ በኋላም እንደገና መያዝ ስለሚቻል በተበከለ ውሃ ውስጥ ከመግባት ይቆጠቡ።
• ሽንትና ሰገራ ወደ ወንዝ ወይም ሐይቅ እንዳይገቡ መጸዳጃ ቤት ይጠቀሙ።