የጥፍር ፈንገስ የሚመስለው ላይከን ፕላነስ፦ ለምን ቶሎ መታየት አለበት?

ላይከን ፕላነስ (lichen planus) ቆዳን፣ አፍን፣ ብልትን፣ የራስ ቆዳንና ጥፍርን ሊያጠቃ የሚችል የመቆጣት (inflammatory) በሽታ ነው። የሰውነት በሽታ መከላከል ሥርዓት (immune system) ጤነኛ ሴሎችን በስህተት ሲያጠቃ እንደሚመጣ ይታሰባል፤ ለምን እንደሚያጠቃ ግን ግልጽ አይደለም። ተላላፊ አይደለም፤ ከሰው ወደ ሰው አይተላለፍም።

ጥፍርን ሲያጠቃ የጥፍር ላይከን ፕላነስ (nail lichen planus) ይባላል። ጥፍሩ የሚበቅልበትን ሥር (nail matrix) እና ጥፍሩ የተቀመጠበትን ቆዳ (nail bed) ያቆስላል። ጥፍሩ ስለሚወፍር፣ ስለሚሰነጠቅና ቀለሙ ስለሚቀየር ብዙ ጊዜ ከጥፍር ፈንገስ (fungal nail infection) ጋር ይምታታል። ብዙ ሰዎች ለዓመታት የፈንገስ መድኃኒት ተጠቅመው ለውጥ ሳያዩ ይቆያሉ። በአንድ ጥናት ውስጥ ከታካሚዎቹ ግማሽ ያህሉ መጀመሪያ በሌላ በሽታ ተመርምረው ነበር።

ዋናው መልእክት፦ ሕክምናው ከፈንገስ ሕክምና ፈጽሞ የተለየ ነው። በሽታው ሳይታከም ከቆየ ጥፍሩ ጠባሳ ይዞ በቋሚነት ሊበላሽ ወይም ሊጠፋ ይችላል። ቶሎ ሲታከም የመሻሻል ዕድሉ ይጨምራል።

• የተበላሸ ጥፍርን "ፈንገስ ነው" ብለው ለወራት በራስዎ መድኃኒት አይቀቡ ወይም አይውጡ። መጀመሪያ ምክንያቱ መታወቅ አለበት።
• ጥፍርዎን አጭርና ንፁህ ያድርጉ፤ ጥፍሩን አይንጩ፣ አይቅረፉ።
• የቆዳ ሐኪምዎ የሰጠዎትን ሕክምና በታዘዘው መሠረት ይቀጥሉ። ጥፍር ቀስ ብሎ ስለሚያድግ ውጤቱ ለመታየት ብዙ ወራት ሊወስድ ይችላል።