የጡት ካንሰር ማስጠንቀቂያ ምልክቶችና የሕክምና ምርመራ

ከ18 ዓመት በታች ባሉ ወጣቶች ላይ የጡት ካንሰር መከሰት እጅግ በጣም ያልተለመደና ብርቅ ነው። በዚህ ዕድሜ የሚታዩ እብጠቶች ወይም ለውጦች አብዛኛውን ጊዜ ከሆርሞን ለውጥ ጋር የተያያዙ ጉዳት የሌላቸው እጢዎች ናቸው።

A fibroadenoma is a common, harmless breast lump, most often in younger women. It feels smooth and firm and moves under the fingers, and it almost never becomes cancer. A new lump still needs an exam or ultrasound to confirm what it is.

የጡት ህመም ብቻውን ብዙ ጊዜ የካንሰር ምልክት አይደለም። አብዛኛው ከወር አበባ ጋር የሚመጣ የሆርሞን ለውጥ ወይም የደረት ጡንቻ ህመም ነው፣ በደንብ የሚደግፍ ጡት መያዣ ይረዳል። ከወር አበባ ጋር ይቀያየራል? እብጠት ከተሰማ ግን መታየት አለበት።

ህመም የሌለው የጡት እባጭ በወጣት ሴቶች ብዙ ጊዜ ካንሰር አይደለም፣ ጤናማ እባጭ ነው። ግን በእርግጥ ምን እንደሆነ የሚያረጋግጠው በእጅ ምርመራና በአልትራሳውንድ ብቻ ነው። ካደገና ከቆየ አሁን ባሉበት አልትራሳውንድ ያድርጉ፣ መዘግየት አያስፈልግም።

ወር አበባ ካለቀ በኋላ ባሉት ጥቂት ቀናት ውስጥ ይሁን። ተኝተው ወይም ገላ ሲታጠቡ በሶስት ጣቶች ጫፍ ጡቱን በክብ እየዳበሱ፣ ብብትንም ጨምረው ይመርመሩ። ከዚያ በመስታወት ፊት ቆመው የቆዳ መጨማደድ፣ የጡት ጫፍ ወደ ውስጥ መሳብ ወይም ፈሳሽ ካለ ይመልከቱ።

እብጠቱ ጠንካራና የማይንቀሳቀስ ከሆነ፣ የጡት ወይም የጡት ጫፍ ለውጥ፣ ትኩሳት፣ የሌሊት ላብ ወይም ያልታወቀ ክብደት መቀነስ ካለ በዚህ ሳምንት ሐኪም ይዩ። በብብት የሚወጡ ትናንሽ እብጠቶች አብዛኞቹ ካንሰር አይደሉም፤ መጠኑ አለመጨመሩም ጥሩ ምልክት ነው። ሆኖም ሦስት ወር ስለቆየ በሚቀጥሉት ሁለት ሳምንታት በእጅ ምርመራና አስፈላጊ ከሆነ በአልትራሳውንድ እንዲታይ እንመክራለን።

አዎ፣ ሊተላለፍ ይችላል፤ ግን በዘር የሚመጡት ከመቶ የጡት ካንሰሮች ከአምስት እስከ አስር ብቻ ናቸው፤ አብዛኞቹ የቤተሰብ ታሪክ የላቸውም። በእናት ወይም በአባት ወገን ብዙ ዘመዶች የጡት ካንሰር ከያዛቸው፣ ዘመድ ዕድሜው ሃምሳ ሳይሞላ በጡት ካንሰር ከታመመ፣ በማንኛውም ዕድሜ የእንቁላል እጢ ካንሰር ካለ ወይም ወንድ ዘመድ የጡት ካንሰር ከያዘው ስጋቱ ከፍ ይላል። እንደዚህ ካለ ምርመራን ቀደም ብሎ ለመጀመር በሚቀጥሉት ጥቂት ሳምንታት ውስጥ ሐኪም እንድታዩ እንመክራለን።

አዲስ እብጠት፣ የቆዳ መሰርጎድ ወይም መቅላት፣ ከጡት ጫፍ ደም ወይም ፈሳሽ ካዩ በሁለት ሳምንት ውስጥ ይመርመሩ። ሕመሙ በአንድ ቦታ ተወስኖ የማይለቅ ከሆነ ወይም ዕድሜዎ አርባ ዓመት ካለፈ፣ የቆየው አልትራሳውንድ ስለማይበቃ በጥቂት ሳምንታት ውስጥ አዲስ የጡት ምርመራ ወይም ማሞግራም ያስፈልጋል። እነዚህ ከሌሉ ግን ለዓመታት የቆየ የጡት ሕመም ብዙ ጊዜ ካንሰር አይደለም፤ በደንብ የሚደግፍ የጡት መያዣ ይረዳል።

የጡት ካንሰር የሚጀምረው የጡት ሕዋሳት ዘረመላቸው ተለውጦ ያለ ቁጥጥር ሲራቡ ነው፤ ለአብዛኛዋ ሴት ግን አንድ ግልጽ ምክንያት አይገኝም። ዕድሉን ከፍ የሚያደርጉት ዕድሜ መጨመር፣ በቤተሰብ ውስጥ የጡት ወይም የእንቁላል እጢ ካንሰር፣ ከማረጥ በኋላ ውፍረት፣ አልኮልና እንቅስቃሴ ማጣት ናቸው። ብዙዎቹ የሚያዙት ሴቶች የቤተሰብ ታሪክ የላቸውም፤ ጡትን መምታት ወይም የጡት መያዣ ግን አያመጣውም።