የጡት ካንሰር ማስጠንቀቂያ ምልክቶችና የሕክምና ምርመራ
Breast Cancer Warning Signs and Clinical Evaluation
በሕክምና ባለሙያ የተገመገመ · Reviewed by a medical professional · 2026-09-20
ምንድን ነው?
የጡት ካንሰር (breast cancer) በጡት ሕዋሳት ውስጥ የሚጀምር ካንሰር ነው። በዓለም ላይ በሴቶች ላይ በጣም ከሚበዙት ካንሰሮች አንዱ ነው፤ በኢትዮጵያም እየጨመረ ነው። አልፎ አልፎ ወንዶችንም ሊይዝ ይችላል።
አደገኛ ምልክቶች
- ከጡት ጫፍ ደም የቀላቀለ ፈሳሽ መውጣት።
- የወር አበባ ካለፈ በኋላም ያልጠፋ አዲስ እብጠት።
- የጡት ቆዳ መቅላት፣ ማበጥና መሞቅ፣ በተለይ ከእብጠት ጋር።
- የጡት ጫፍ ወደ ውስጥ መግባት ወይም በጡት ጫፍ ላይ የማይድን ቁስል።
ቤት ውስጥ
- ጡትዎን ይወቁ። በየወሩ በመስታወት ፊት ይመልከቱ፣ በእጅዎ ይዳስሱ። የተለመደውን ሲያውቁ አዲስ ለውጥ በቀላሉ ያስተውላሉ።
- አዲስ ለውጥ ካዩ ቀኑን ጽፈው ያስቀምጡ፤ ቀጠሮ ይያዙ።
- እብጠትን በእጅ አይጨምቁ፣ አያሹ። የባህል መድኃኒቶችን (herbal remedies) እየተጠቀሙ ጊዜ አያጥፉ። ይህ የበሽታውን ደረጃ ስለሚያባብስ በጥብቅ የተከለከለ ነው።
- ህመም ስለሌለው ችላ አይበሉ። አብዛኛው የጡት ካንሰር መጀመሪያ ላይ አያምም።
- አያፍሩ። ምርመራው ተገቢውን ክብር በጠበቀ መልኩ (respectful examination) ይደረጋል። ከፈለጉ ሴት ባለሙያ መጠየቅ ይችላሉ።
- የቤተሰብዎን የካንሰር ታሪክ ለሐኪምዎ ይንገሩ።
ምልክቶች
- በጡት ወይም በብብት አካባቢ አዲስ እብጠት (breast lump) ወይም የቆዳ መወፈር። ዋነኛውና ተደጋጋሚው ምልክት ነው።
- የአንዱ ጡት መጠን ወይም ቅርጽ (size change) በተለየ ሁኔታ መቀየር።
- የጡት ቆዳ ወደ ውስጥ መግባት፣ ማበጥ ወይም መቅላት (skin redness)።
- የጡት ጫፍ ወደ ውስጥ መግባት ወይም አቅጣጫውን መቀየር (nipple flattening)።
- ከጡት ጫፍ ከወተት ውጪ የሆነ ፈሳሽ፣ በተለይ ደም የቀላቀለ (bloody discharge)።
- በአንድ ቦታ ላይ የጸና ህመም (focal pain)። ህመም ብቻውን ብዙ ጊዜ የካንሰር ምልክት አይደለም፤ ግን መመርመር አለበት።
ሐኪም መቼ ማየት?
- ማንኛውም ያልተለመደና የማይጠፋ የጡት ለውጥ ሲታይ፣ ለህክምና ምርመራ (clinical evaluation)።
- በጤና ተቋም ምን ይጠብቁ፦ የህክምና ታሪክዎ ይጠየቃል፣ አካላዊ ምርመራ ይደረጋል። እንደየሁኔታው የድምጽ ሞገድ ምርመራ (ultrasound) ወይም ማሞግራፊ (mammography) የተባለ የጡት ፎቶ ይነሳል።
- የምስል ምርመራ ብቻውን ካንሰር መኖሩን አያረጋግጥም። አስፈላጊ ሲሆን የናሙና ምርመራ (biopsy) ይደረጋል። ይህ የተለመደ ሂደት ነው፤ አይፍሩ።
- ምልክት ሳይኖር የሚደረግ ቅድመ ምርመራ (screening) በዕድሜዎና በአጋላጭ ሁኔታዎ ላይ ተመስርቶ በባለሙያ መመሪያ መሠረት ይከናወናል። መቼ መጀመር እንዳለብዎ ይጠይቁ።
- የጡት ወይም የእንቁላል እጢ (ovarian) ካንሰር የቤተሰብ ታሪክ ካለ፣ ቀደም ብሎ ስለ ምርመራ ይነጋገሩ።
መከላከያ
- ጡትዎን ይወቁ፤ ለውጥን ቀድመው ያስተውሉ።
- በባለሙያ መመሪያ መሠረት ቅድመ ምርመራ ያድርጉ።
- ጤናማ ክብደት፣ መደበኛ እንቅስቃሴ፣ አልኮል መቀነስ።
- ጡት ማጥባት ተጋላጭነትን ይቀንሳል።
- የቤተሰብ ታሪክ ካለ ለሐኪምዎ ይንገሩ።
- አይዘግዩ። ቀደም ብሎ መመርመር ትክክለኛውን መንስኤ ለማወቅና ሕክምናውን በወቅቱ ለመጀመር ይረዳል።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- ይህ ለውጥ ምን ሊሆን ይችላል? ምን ምርመራ ያስፈልገኛል?
- ማሞግራፊ መቼ መጀመር አለብኝ? በምን ያህል ጊዜ?
- የቤተሰብ ታሪክ ስላለኝ ተጋላጭነቴ ከፍ ይላል?
- ውጤቱ መቼ ይደርሳል? ቀጣዩ ምንድን ነው?
ጥያቄዎችና መልሶች · 3
Please Doc ነገረኝ ከ18 አመት በታች ይይዛል ????
ከ18 ዓመት በታች ባሉ ወጣቶች ላይ የጡት ካንሰር መከሰት እጅግ በጣም ያልተለመደና ብርቅ ነው። በዚህ ዕድሜ የሚታዩ እብጠቶች ወይም ለውጦች አብዛኛውን ጊዜ ከሆርሞን ለውጥ ጋር የተያያዙ ጉዳት የሌላቸው እጢዎች ናቸው።
please tell me about fibrotic adenoma in breast .....
A fibroadenoma is a common, harmless breast lump, most often in younger women. It feels smooth and firm and moves under the fingers, and it almost never becomes cancer. A new lump still needs an exam or ultrasound to confirm what it is.
ሁልየ እኔ ያመኛል በተለይ የቀኜ ለምድነው
የጡት ህመም ብቻውን ብዙ ጊዜ የካንሰር ምልክት አይደለም። አብዛኛው ከወር አበባ ጋር የሚመጣ የሆርሞን ለውጥ ወይም የደረት ጡንቻ ህመም ነው፣ በደንብ የሚደግፍ ጡት መያዣ ይረዳል። ከወር አበባ ጋር ይቀያየራል? እብጠት ከተሰማ ግን መታየት አለበት።
ተያያዥ ርዕሶች
የማኅጸን ጫፍ ካንሰር ምልክቶችና የምርመራ ሂደት
የኤችፒቪ ክትባትና የማኅፀን ጫፍ ካንሰር ምርመራ
የተለመዱ የሕክምና ምርመራዎችን መረዳትና ለክሊኒክ ጉብኝት መዘጋጀት
በመጀመሪያዎቹ ስድስት ወራት ጡት ማጥባትበሕክምና ባለሙያ የተገመገመ። ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን