ጨሌና ትናንሽ ዶቃዎች፦ ለሕፃናት የመታነቅ አደጋ
Beads on young children: a choking hazard
ቪዲዮ · Dr. Abiy
ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-19
ምንድን ነው?
ጨሌ፣ ዶቃ (beads) እና ሌሎች ትናንሽ ጌጦች ብዙ ጊዜ በሕፃናት አንገት፣ እጅ፣ ልብስ ወይም ፀጉር ላይ ይደረጋሉ። ትናንሽ ልጆች፣ በተለይ ከ1 እስከ 5 ዓመት ያሉት፣ ያገኙትን ነገር ወደ አፋቸው መክተት ይወዳሉ። ይህ የተለመደ የዕድገት ባሕሪ ነው። NHS።
ዶቃ በመጠኑና በቅርጹ ምክንያት የልጁን የአየር ቧንቧ (airway) ለመዝጋት ልክ ነው። ልጁ ነቅሎ ቢውጠው፣ ወደ ሳንባ ቢስበው ወይም አፍንጫው ውስጥ ቢከተው የመታነቅ (choking) አደጋ ያስከትላል። አየር ሙሉ በሙሉ ከተዘጋ በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ አንጎል ኦክስጅን አጥቶ ሊጎዳ ይችላል። MedlinePlus።
ክብና ለስላሳ ዶቃ በምራቅ ወይም በንፍጥ ሲረጥብ ይንሸራተታል፤ ስለዚህ በእጅ ለማውጣትም አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል።
አደገኛ ምልክቶች
ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፦
- ልጁ መተንፈስ፣ ማልቀስ ወይም ማሳል ካልቻለ
- ሳሉ ደካማና ድምፅ አልባ ከሆነ
- ፊቱ ወይም ከንፈሩ ከጠቆረ
- ራሱን ከሳተ ወይም ከዛለ
በአሜሪካ 911 ይደውሉ። በአዲስ አበባ የቀይ መስቀል አምቡላንስ 907 ነው። በሌላ ቦታ ያሉ የአካባቢውን የአደጋ ጊዜ ቁጥር ይጠቀሙ።
ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?
- ልጁ ጮክ ብሎ እያሳለ ከሆነ ማሳሉን እንዲቀጥል ያበረታቱ፤ ብቻውን አይተዉት። ጠንካራ ሳል ነገሩን ሊያስወጣው ይችላል። NHS።
- ዶቃው በግልጽ ከታየና በቀላሉ የሚያዝ ከሆነ ብቻ ያውጡት። ሳያዩ በጣት አፉ ውስጥ አይፈልጉ፤ ነገሩን ወደ ውስጥ ሊገፉት ይችላሉ።
- ሳሉ ውጤታማ ካልሆነ ወዲያውኑ እርዳታ ይጥሩ። ከ1 ዓመት በታች ለሆነ ሕፃን ጀርባው ላይ መምታት (back blows) እና ደረት መጫን (chest thrusts)፣ ከ1 ዓመት በላይ ለሆነ ልጅ ጀርባ መምታትና ሆድ መጫን (abdominal thrusts) ይመከራል። እነዚህን በትክክል ለማድረግ የመጀመሪያ እርዳታ ሥልጠና ቢወስዱ ይመረጣል። MedlinePlus።
- ነገሩ ቢወጣም ልጁ ደህና ቢመስልም በሐኪም ይታይ።
- ዶቃው አፍንጫ ውስጥ ከሆነ በጥጥ መጥረጊያ (cotton swab)፣ በመቆንጠጫ ወይም በሌላ መሣሪያ ለማውጣት አይሞክሩ፤ ወደ ውስጥ ሊገፋ ይችላል። ሐኪም ያማክሩ። MedlinePlus።
ምልክቶች
ልጁ ዶቃ ወደ ውስጥ ከሳበ ወይም ቢታነቅ የሚከተሉት ሊታዩ ይችላሉ፦
- ድንገተኛ ማሳል፣ በተለይ ከዚህ በፊት ያልታመመ ልጅ ሲጫወት ወይም ትንሽ ነገር ይዞ ከነበረ
- ሲተነፍስ የሚያፏጭ ወይም ከፍ ያለ ድምፅ
- ማልቀስ ወይም ድምፅ ማውጣት አለመቻል
- የከንፈርና የፊት መጥቆር (bluish skin)
- ዶቃው አፍንጫ ውስጥ ከሆነ፦ በአንድ በኩል ብቻ የሚወጣ፣ አንዳንዴ መጥፎ ሽታ ያለው ፈሳሽ
ሐኪም መቼ ማየት?
- ልጁ ዶቃ ወይም ሌላ ትንሽ ነገር እንደዋጠ ወይም ወደ ውስጥ እንደሳበ ከጠረጠሩ።
- ከመታነቅ በኋላ የማይቆም ሳል፣ ትኩሳት፣ የትንፋሽ ማጠር ወይም ሲተነፍስ ማፏጨት ከቀጠለ። ይህ ነገሩ ወደ ሳንባ እንደገባ ሊያሳይ ይችላል። MedlinePlus።
- ከአፍንጫ በአንድ በኩል ብቻ ፈሳሽ ወይም መጥፎ ሽታ ከመጣ።
- ዶቃው አፍንጫ ውስጥ ገብቶ በቀላሉ ካልወጣ።
መከላከያ
- ጨሌ፣ ዶቃና ትናንሽ ጌጦችን በሕፃናት አንገት፣ እጅ፣ ልብስ ወይም ፀጉር ላይ አያድርጉ።
- ትናንሽ ነገሮችን፣ እንደ ዶቃ፣ ሳንቲም፣ ቁልፍ (button) እና የሰዓት ባትሪ ያሉትን፣ ከልጆች እጅ ያርቁ። NHS።
- ከ3 ዓመት በታች ለሆኑ ልጆች በቀላሉ የሚነቀሉ ትናንሽ ክፍሎች ያሏቸውን መጫወቻዎች አይስጡ። MedlinePlus።
- አዋቂዎች ጌጥ ሲያደርጉ ልጁ ነቅሎ እንዳይወስደው ይጠንቀቁ።
- የሕፃናት የመጀመሪያ እርዳታ ሥልጠና ይውሰዱ።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- ልጄ ዶቃ እንደዋጠ ወይም እንደሳበ ከጠረጠርኩ ምን ምርመራ ያስፈልጋል?
- ለልጄ ዕድሜ የትኞቹ ጌጦችና መጫወቻዎች ደህና ናቸው?
- የሕፃናት የመጀመሪያ እርዳታ ሥልጠና የት ማግኘት እችላለሁ?
ምንጮች
- https://www.nhs.uk/conditions/baby/first-aid-and-safety/first-aid/how-to-stop-a-child-from-choking/
- https://medlineplus.gov/ency/article/000048.htm
- https://medlineplus.gov/ency/article/000049.htm
- https://medlineplus.gov/ency/article/000037.htm
ጥያቄዎችና መልሶች
የመጀመሪያውን ጥያቄ ይጠይቁ።
ተያያዥ ርዕሶች
ከስድስት ወር በኋላ በተለመዱ የኢትዮጵያ ምግቦች ተጨማሪ ምግብ
ጉሮሮ ውስጥ የገባ አጥንት፦ መቼ አስቸኳይ ሕክምና ያስፈልጋል?
ጆሮ ውስጥ የገባ ነገር፦ የበለጠ ወደ ውስጥ አይግፉት
የቤት ውስጥ መመረዝ፣ ኬሮሲን፣ የጽዳት ኬሚካሎችና መድኃኒቶች ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን