የእባብ ንክሻ የመጀመሪያ እርዳታና ጉዳት የሚያመጡ ድርጊቶች

Snakebite First Aid and Actions That Cause Harm

በሕክምና ባለሙያ የተገመገመ · Reviewed by a medical professional · 2026-09-20

ድንገተኛ አደጋ ነው? መጀመሪያ ይደውሉ።

911 አሜሪካ · 907 አዲስ አበባ · ሌላ ቦታ ከሆኑ የአካባቢዎን የድንገተኛ እርዳታ ያነጋግሩ።

ምንድን ነው?

የእባብ ንክሻ (snakebite) የሕክምና አስቸኳይ ሁኔታ ነው። መርዛማ እባብ ሲነክስ መርዙ ወደ ሰውነት ገብቶ ደምን፣ ነርቭንና ጡንቻን ሊጎዳ ይችላል። ፀረ መርዝ (antivenom) ከባድ የእባብ መርዝን ሊመልስ የሚችል ዋና ሕክምና ነው፤ የሚሰጠው ግን በጤና ተቋም ብቻ ነው።

አደገኛ ምልክቶች

የፊት ወይም የምላስ ማበጥ።
የዐይን ሽፋን መውደቅ።
መተንፈስ ወይም መዋጥ መከበድ።
ደም መፍሰስ።
ከፍተኛ ማበጥና መደንዘዝ።
ማስታወክ፣ የምላስ መድከም ወይም ራስን መሳት።

ቤት ውስጥ

መጀመሪያ ከእባቡ ርቀው ወደ ደህና ቦታ ይሂዱ። እባቡን ለመያዝ፣ ለመግደል ወይም በእጅ ለመንካት አይሞክሩ፤ ሁለተኛ ንክሻ ሊደርስ ይችላል።
ተነካሹን ያረጋጉ። በተቻለ መጠን ሙሉ በሙሉ እንዳይንቀሳቀስ ያድርጉ። መራመድና መሮጥ የመርዙን ስርጭት ያፋጥናል፤ በቃሬዛ ወይም በተሸካሚ ያጓጉዙት።
የተነከሰውን እጅ ወይም እግር በስፕሊንት (splint) ቀጥ አድርገው ያረጋጉ።
ማበጥ ከመጀመሩ በፊት ቀለበት፣ ጫማ፣ አምባርና ጠባብ ልብስ በጥንቃቄ ያስወግዱ።
ወዲያውኑ የአስቸኳይ መጓጓዣ ያዘጋጁና ፀረ መርዝ ወዳለበት ጤና ተቋም ይሂዱ።
የንክሻውን ጊዜና የታዩ ምልክቶችን ያስታውሱ፤ እባቡን ግን አይያዙ።
ተነካሹ ካስታወከ፣ ከደነዘዘ ወይም ምላሱ ከደከመ፣ በግራ ጎኑ ያስተኙትና አፉን ወደ ታች ያድርጉ። መተንፈሱን ይከታተሉ፤ ካቆመና የሰለጠኑ ከሆነ መነቃቃት (CPR) ይጀምሩ።
ጠባብ ገመድ ወይም ቱርኒኬት (tourniquet) አያስሩ። የደም ፍሰትን በማቋረጥ ከባድ የአካል ጉዳትና እጅ ወይም እግር መቆረጥ ሊያስከትል ይችላል።
ቁስሉን አይቁረጡ፣ በአፍ አይምጡ፣ አያቃጥሉ።
በረዶ፣ ኬሚካል፣ ዕፅ ወይም ጥቁር ድንጋይ አያድርጉበት። እነዚህ መርዙን አያወጡም፤ ሕክምናንም ያዘገያሉ።

ምልክቶች