Guurii gurraa: maaliif muka ykn jirbii gurra keessa galchuu hin qabnu
Earwax, cotton buds and safe ear cleaning
Viidiyoo · Dr. Abera Olani
Barreeffama: Hikimna · 2026-10-29
Maal jechuudha?
Guuriin gurraa (earwax) xuraa qofa miti. Qaawa gurraa keessatti uumamee gurra eega. Gogaa qaawa gurraa ni lallaafsa, awwaara fi xuraa xixiqqaa qabee hambisa, akkasumas baakteeriyaa fi jeermiiwwan biroo irraa eeguuf gargaara. Kanaaf guuriin xiqqoo jiraachuun waan idilee fi gaarii dha.
Gurri yeroo baay’ee ofii isaa qulqulleessa. Guuriin moofaan suuta suutaan gara afaan gurraatti socho’ee ofii isaatiin ba’a. Guuriin kan uumamu kutaa qaawa gurraa gara alaa qofa keessatti. Yeroo jirbii (cotton bud), muka ykn waan biraa gurra keessa galchinu, guurii sana baasuu dhiisnee gara keessaatti, gara taambuura gurraa (eardrum) dhiibna.
Yeroo tokko tokko guuriin baay’atee ykn jabaatee qaawa gurraa cufuu danda’a. Kun yeroo baay’ee qulqullina dhabuu irraa hin dhufu. Gurra yeroo hunda jirbiidhaan qoruun carraa cufamuu ni dabala.
Mallattoolee balaa
Guuriin gurra yoo cufe, mallattooleen armaan gadii mul’achuu danda’u:
- Dhaga’uun hir’achuu ykn gurri akka guutame itti dhaga’amuu.
- Dhukkubbii gurraa.
- Sagalee gurra keessatti dhaga’amu (tinnitus).
- Yeroo tokko tokko mataa naannessuu.
Mallattooleen kunneen guurii qofa irraa hin dhufan. Dhibeen gurraa (infection) ykn taambuurri gurraa baqaquun mallattoo walfakkaataa fiduu danda’a.
Kanneen armaan gadii keessaa tokko yoo jiraate, dafaa ogeessa fayyaa bira deemaa:
- Dhukkubbii gurraa cimaa.
- Dhiigni ykn malaan gurra keessaa yoo ba’e.
- Dhukkubbii gurraa ho’a qaamaa (fever) waliin.
- Dhaga’uun tasa hir’achuu.
- Mataa naannessuu cimaa.
- Waanti tokko gurra keessa yoo seene. Ofii keessaniin baasuuf hin yaalinaa.
Mana keessatti maal gochuu dandeenya?
- Gurra gara alaa qofa huccuu lallaafaadhaan haxaa’aa. Huccuu sana gara keessaatti hin dhiibinaa.
- Jirbii, muka, qubee, qorii mataa ykn waan biraa kamiyyuu gurra keessa hin galchinaa. Guurii gara keessaatti dhiibu, gogaa qaawa gurraa madeessu, taambuura gurraas miidhuu danda’u.
- Gurra keessaa guurii baasuuf ibsaa (ear candling) hin fayyadaminaa. Faayidaan isaa hin mirkanoofne.
- Gurri yoo cufame, jalqaba ogeessi fayyaa gurra ilaalee taambuurri gurraa nagaa ta’uu isaa haa mirkaneessu. Taambuurri gurraa yoo baqaqe, waan gurra keessa coccobsitan kamiyyuu miidhaa fiduu danda’a.
- Ogeessi fayyaa erga mirkaneessee booda, guurii lallaafsuuf coccobaa (ear drops) gorsuu danda’a. Akkaataa gorsameen qofa fayyadamaa.
- Dhibee sukkaaraa yoo qabaattan, gurri keessan yoo baqaqe ykn yoo baqaqee ture, ykn ijoollee yoo ta’e, waan tokkollee jalqabuu keessan dura ogeessa fayyaa gaafadhaa.
Yoom ogeessa fayyaa bira deemuu qabna?
- Dhaga’uun yoo hir’ate ykn gurri akka cufame yoo isinitti dhaga’ame.
- Guurii lallaafsuuf erga yaaltanii booda mallattooleen yoo hin foyyoofne.
- Daa’ima ykn ijoollee irratti dhaga’uun yoo hir’ate, hin turinaa. Dubbii, barnoota fi xiyyeeffannoo miidhuu danda’a.
- Gurri yeroo baay’ee yoo cufamu, yeroo itti ilaalamtan ogeessa fayyaa waliin karoorsaa.
Mana yaalaatti ogeessi fayyaa gurra keessa ilaala. Rakkoon guurii yoo ta’e, akka haala isaatti coccobaadhaan, bishaaniin suuta dhiquun ykn meeshaa xiqqaadhaan baasuu danda’a.
Gaaffilee ogeessa fayyaaf
- Gurri koo guuriidhaan cufameeraa moo rakkoo biraatu jira?
- Taambuurri gurraa koo nagaa dha?
- Coccobaa lallaafsu fayyadamuu nan danda’aa? Kam, guyyaa meeqaaf?
- Gurri koo yoo irra deddeebi’ee cufame maal gochuu qaba?
Maddoota
- https://www.nhs.uk/conditions/earwax-build-up/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28045591/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30043448/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29262017/
Gaaffilee fi deebii
Gaaffii jalqabaa gaafadhaa.
Mata dureewwan walqabatan
የጆሮ ሰም
ጆሮ ውስጥ የገባ ነገር፦ የበለጠ ወደ ውስጥ አይግፉት
በጆሮ ላይ የሚሰነዘር ጥፊ ታምቡርን ሊቀድ ይችላል
በሕክምና ወይም በቀዶ ሕክምና ሊስተካከሉ የሚችሉ የመስማት ችግሮች Kun barnootaaf qofa; gorsa yaalaa dhuunfaa hin bakka bu’u. Balaa hatattamaa irratti tajaajila naannoo keessanii waamaa; Ameerikaatti 911.
Barreeffamoota hunda · Waa’ee keenya · Nu quunnamaa