የጆሮ ማዳመጫ (earphone) ጉዳቶችና በጥንቃቄ የመጠቀሚያ መንገዶች
Earphones: possible ear problems and how to use them safely
ቪዲዮ · Dr. Abiy
ጽሑፍ፦ ሕክምና · Prepared by Hikimna · 2026-10-22
ምንድን ነው?
የጆሮ ማዳመጫዎች (earphones, headphones) በየቀኑ ለሙዚቃ፣ ለስልክና ለሥራ ያገለግላሉ። በትክክል ከተጠቀምንባቸው ችግር የላቸውም። ነገር ግን በከፍተኛ ድምፅና ለረጅም ሰዓት ማዳመጥ የውስጥ ጆሮን ስሱ ሕዋሳት ሊጎዳ ይችላል። እነዚህ ሕዋሳት ከተጎዱ ተመልሰው አያድጉም። NIDCD።
ዋናው አደጋ ከማዳመጫው ዓይነት ይልቅ ድምፁ ምን ያህል ከፍ እንዳለና ለምን ያህል ጊዜ እንደሚሰሙ ነው። በከፍተኛው ድምፅ በማዳመጫ የሚሰማ ሙዚቃ ከ94 እስከ 110 ዲሲቤል (dBA) ሊደርስ ይችላል። ከ85 ዲሲቤል በላይ ለረጅም ጊዜ ወይም ደጋግሞ መስማት የመስማት ችግር ሊያመጣ ይችላል። NIDCD።
ወደ ጆሮ ቦይ የሚገቡ ማዳመጫዎች (in-ear earbuds) የጆሮ ቦይን ስለሚዘጉ ለጆሮ ቦይ ቁስለት፣ ለሰም መከማቸትና ለኢንፌክሽን ምክንያት ሊሆኑ ይችላሉ። በአንድ ጥናት የጆሮ ማዳመጫ ተጠቃሚዎች ላይ የሰም መደፈን፣ የፈንገስ ኢንፌክሽንና የጆሮ ቦይ መቆጣት ከማይጠቀሙት በበለጠ ታይቷል። PubMed።
አደገኛ ምልክቶች
ከሚከተሉት አንዱ ካለ በአስቸኳይ የጤና ባለሙያ ያግኙ፦
- በአንድ ወይም በሁለቱም ጆሮ ድንገት የመጣ የመስማት ችግር። ቶሎ ሕክምና ካገኘ የመሻሻል ዕድሉ ይጨምራል።
- ከከፍተኛ ድምፅ ወይም ፍንዳታ በኋላ ያልጠፋ የመስማት መቀነስ ወይም የጆሮ ጩኸት።
- ከፍተኛ የጆሮ ሕመም ከትኩሳት ጋር፣ ወይም ከጆሮ ጀርባ ወይም በፊት ላይ የሚሰፋ እብጠትና መቅላት።
- ከጆሮ ደም ወይም መግል መውጣት።
ቤት ውስጥ ምን ማድረግ?
- ድምፁን ዝቅ ያድርጉ፦ የስልክዎን ድምፅ ከከፍተኛው ከ60% በታች ያድርጉ። WHO።
- ጊዜውን ይገድቡ፦ ያለማቋረጥ ለረጅም ሰዓት አያዳምጡ። በየሰዓቱ ጆሮዎን ዕረፍት ይስጡ።
- በሚገባ የሚገጥምና ውጪውን ጫጫታ የሚቀንስ (noise-cancelling) ማዳመጫ ይጠቀሙ፦ ጫጫታ ባለበት ቦታ ድምፁን ከፍ የማድረግ ፍላጎትን ይቀንሳል። WHO።
- ከተቻለ ወደ ጆሮ ቦይ ከሚገቡት ይልቅ ጆሮን ከውጭ የሚሸፍኑ ማዳመጫዎችን (over-ear headphones) ይምረጡ፤ ለልጆች ደግሞ በተቻለ መጠን ስፒከር ይጠቀሙ።
- ማዳመጫዎን በየጊዜው ያፅዱ፤ ደረቅ ያድርጉት። ከሌሎች ጋር አይዋዋሱ።
- ጆሮዎ ሲያምዎት፣ ሲያሳክክዎት ወይም ፈሳሽ ሲኖር ማዳመጫውን ወደ ጆሮ ቦይ አያስገቡ።
- በመንገድ ላይ ሲሄዱ ወይም ሲያሽከረክሩ በሁለቱም ጆሮ በከፍተኛ ድምፅ አያዳምጡ፤ የመኪናና የአካባቢ ድምፅ መስማት ያስፈልግዎታል።
- የጆሮ ሰምን በስንጥር፣ በጥጥ ወይም በሌላ ነገር ለማውጣት አይሞክሩ።
ምልክቶች
ከጩኸት ጋር የተያያዘ የመስማት ጉዳት ቀስ ብሎ ስለሚመጣ ብዙ ጊዜ ሳይታወቅ ይቆያል። የሚከተሉትን ልብ ይበሉ፦
- ከማዳመጥ በኋላ ወይም ሁልጊዜ በጆሮ ውስጥ ጩኸት፣ ፉጨት ወይም ጭጭታ (tinnitus) መስማት።
- ሰዎች የሚሉትን በተለይ በጫጫታ ቦታ ወይም በስልክ ለመረዳት መቸገር።
- ቴሌቪዥን ወይም ስልክ ድምፅን ከበፊቱ በላይ ማጮህ።
- ድምፆች የታፈኑ ወይም የተዛቡ መስለው መሰማት።
- የጆሮ ቦይ ማሳከክ፣ ሕመም፣ ማበጥ ወይም ፈሳሽ መውጣት። ይህ የውጪ ጆሮ ቦይ ኢንፌክሽን (otitis externa) ሊሆን ይችላል። NHS።
ሐኪም መቼ ማየት?
- የጆሮ ጩኸት ወይም የመስማት መቀነስ ከጥቂት ቀናት በላይ ከቆየ።
- የጆሮ ቦይ ሕመም፣ ማሳከክ ወይም ፈሳሽ ካልተሻሻለ።
- ጆሮዎ የታፈነ መስሎ ከተሰማዎት። የሰም መደፈን ሊሆን ይችላል፤ ባለሙያ በሰላም ሊያወጣው ይችላል።
- ለረጅም ጊዜ በከፍተኛ ድምፅ ካዳመጡ፣ የመስማት ምርመራ (hearing test) ያድርጉ።
መከላከያ
- ከጩኸት የሚመጣ የመስማት ጉዳት መከላከል ይቻላል። በጣም የሚጮህ፣ በጣም የቀረበ ወይም ለረጅም ጊዜ የሚቆይ ድምፅን ያስወግዱ። NIDCD።
- የስልክዎን የድምፅ መከታተያ ወይም የድምፅ ገደብ ማስተካከያ ይጠቀሙ።
- ጫጫታ ባለበት ቦታ (ለምሳሌ ኮንሰርት ወይም ማሽን ያለበት ሥራ) የጆሮ መከላከያ ያድርጉ።
- ልጆችና ወጣቶች ድምፅን ዝቅ አድርገው እንዲያዳምጡ ያስተምሩ።
ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው
- በጆሮዬ የምሰማው ጩኸት ከማዳመጫ አጠቃቀም ጋር ይያያዛል?
- የመስማት ምርመራ ያስፈልገኛል?
- የጆሮ ቦዬ ማሳከክ ወይም ሕመም ኢንፌክሽን ነው?
- ለእኔ የሚስማማው የማዳመጫ ዓይነትና ለምን ያህል ሰዓት ማዳመጥ እችላለሁ?
ምንጮች
- https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/deafness-and-hearing-loss-safe-listening
- https://www.nidcd.nih.gov/health/noise-induced-hearing-loss
- https://www.nhs.uk/conditions/otitis-externa/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39429367/
ጥያቄዎችና መልሶች
የመጀመሪያውን ጥያቄ ይጠይቁ።
ተያያዥ ርዕሶች
የጆሮ ሰም
በሕክምና ወይም በቀዶ ሕክምና ሊስተካከሉ የሚችሉ የመስማት ችግሮች
የመስሚያ መሣሪያ (hearing aid)፦ ዓይነቶቹና ለማን እንደሚጠቅም ለትምህርት ብቻ ነው፤ የግል የሕክምና ምክር አይደለም። ድንገተኛ ችግር ካለ 911 (አሜሪካ) ወይም 907 (አዲስ አበባ)።
ሁሉም ጽሑፎች · ስለ እኛ · ያግኙን