ሕክምናHikimna · Odeeffannoo fayyaa Afaan Oromootiin
ለትምህርት ብቻ ነው። Educational only.

Cilee mana keessatti bobeessuu fi summii kaarboon monooksaayidii

Buna, charcoal and incense smoke indoors

Viidiyoo · Dr. Abdo Ahmed

Barreeffama: Hikimna · 2026-10-23

Maal jechuudha?

Cilee ykn boba’aa mana keessatti gubuun gaazii summii kaarboon monooksaayidii (CO) uuma. Gaaziin kun halluu fi foolii hin qabu; funyaan qofaan beekuun hin danda’amu. Buna danfisuuf ykn mana hoo’isuuf cilee fayyadamuunis balaa kana qaba. CO’n qaamni oksijiinii argachuu akka hin dandeenye godhee dhukkuba cimaa ykn du’a fiduu danda’a.

Mataa dhukkubbii, mataa naanna’uu, dadhabbii, garaa jeeqamuu, haqqisuu, qoma dhukkubbii fi burjaaja’uun mallattoolee isaa ti. Namoonni mana tokko keessa jiran yeroo wal fakkaataatti yoo dhukkubsatan CO shakkuun barbaachisa. Namni rafaa jiru mallattoo osoo hin hubatin miidhamuu danda’a. Foddaa banuun cilee mana keessatti bobeessuu nageenya hin godhu.

Mallattoolee balaa

  • CO shakkitan taanaan nama hunda wajjin battalumatti gara alaatti, qilleensa qulqulluutti ba’aa; gargaarsa hatattamaa waamaa.
  • Gaggabuu, burjaaja’uu, hafuura kutachuu ykn qoma dhukkubbii irratti hatattamaan yaala argadhaa. Namni biraa keessa jira jechuun mana summii qabu keessa deebi’anii hin seeninaa.

Mana keessatti maal gochuu dandeenya?

  • Cilee mana, garaajii, dunkaana ykn bakka cufaa keessatti hin bobeessinaa; gara manaatti hin galchinaa.
  • Jeneraatara alatti, balbalaa fi foddaa irraa fageessuun qofa fayyadamaa.
  • Yoo danda’ame meeshaa CO adda baasee akeekkachiisu kaa’aa; akka qajeelfama isaatti qoradhaa.
Yoom ogeessa fayyaa bira deemuu qabna?

Summii CO shakkame irratti mallattoon qilleensa alaatti fooyya’e jechuun yaala hin dhiisinaa. Ogeessaaf boba’aa, yeroo saaxilamummaa fi namoota biroo dhukkubsatan himaa. Hanga ogeessonni nageenya isaa mirkaneessanitti mana sanatti hin deebi’inaa. Viidiyoon foddaa banuu kaasa; tarkaanfiin nageenyaaf filatamaan cilee keessaa baasuu fi mana keessatti gonkumaa hin bobeessine dha.

Gaaffilee ogeessa fayyaaf
  • Saaxilamummaa CO booda qorannoo ykn hordoffii barbaadaa?
  • Mana koo keessatti maddi gaazii kun maal ta’uu danda’a?
Maddoota

Gaaffilee fi deebii

Gaaffii jalqabaa gaafadhaa.

Gaaffiin keessan erga ilaalamee booda asitti mul’ata.

Kun barnootaaf qofa; gorsa yaalaa dhuunfaa hin bakka bu’u. Balaa hatattamaa irratti tajaajila naannoo keessanii waamaa; Ameerikaatti 911.
Barreeffamoota hunda · Waa’ee keenya · Nu quunnamaa